Prawo jazdy, zdrowie, banki. Norwegia stawia na jeden cyfrowy portfel

Opracowanie „Mapowanie potencjału korzyści w fazie użytkowania cyfrowych portfeli tożsamości” powstało w 2025 roku. Autorami są Capgemini Invent oraz Menon Economics. Analiza dotyczy wyłącznie fazy użytkowania cyfrowych portfeli tożsamości. Uwzględnia uwarunkowania europejskie, doświadczenia międzynarodowe oraz norweską infrastrukturę eID. Raport odnosi się do wdrażania rozporządzenia eIDAS 2.0 i planów uruchomienia portfela w Norwegii do 2030 roku.

Rozporządzenie eIDAS 2.0 nakłada na państwa Unii Europejskiej obowiązek zapewnienia cyfrowego portfela tożsamości. Rozwiązanie ma umożliwiać bezpieczne logowanie, przechowywanie i selektywne udostępnianie danych oraz kwalifikowany podpis elektroniczny. Portfel ma działać transgranicznie na obszarze UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W Norwegii podstawą jest rozwinięta infrastruktura eID. BankID pozostaje najczęściej używanym rozwiązaniem. Funkcjonują też MinID, Buypass oraz Commfides. Raport wskazuje, że nowy portfel ma uzupełniać obecny ekosystem, a nie go zastępować.

Prace w Norwegii są na wczesnym etapie. Trwa koncepcyjna analiza modeli wdrożenia. Kraj uczestniczy też w europejskich pilotażach. Działa już tzw. krajowa piaskownica testowa, prowadzona przez norweską Agencję ds. Cyfryzacji. Dotychczasowe doświadczenia koncentrują się na interoperacyjności i ochronie danych.

Unia Europejska zainwestowała około 90 mln euro w rozwój portfeli tożsamości. W pilotażach uczestniczy ponad 550 podmiotów publicznych i prywatnych. Testowane są m.in. podróże, płatności, edukacja, zdrowie i bankowość.

Projekty Europejskie Konsorcjum Portfela Cyfrowego (EWC), Nordycko-Bałtyckie Konsorcjum eID (NOBID) oraz Cyfrowe Poświadczenia dla Europy (DC4EU) dostarczyły danych o użyteczności rozwiązań. Użytkownicy wskazywali na prostszą obsługę i mniejszą liczbę błędów. Jednocześnie pojawiły się bariery związane z zaufaniem i doświadczeniem użytkownika.

Pilotaże pokazały też znaczenie standaryzacji. Bez wspólnych formatów dane pozostają trudne do automatycznego przetwarzania. Wskazano również na potrzebę jasnych ról instytucji wydających cyfrowe poświadczenia.

Norweski raport wskazuje łącznie 54 potencjalne przypadki użycia. Dwanaście z nich poddano szczegółowej analizie. Podzielono je na dwie grupy: cyfryzację fizycznych dokumentów oraz cyfrowe poświadczenia usprawniające procesy.

W pierwszej grupie znalazły się m.in. prawo jazdy i dowód rejestracyjny, Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego, karta BHP oraz dokumenty pobytowe. W drugiej m.in. potwierdzenie statusu studenta, procedury „poznaj swojego klienta” w bankach oraz dokumenty finansowe.

Łączny potencjał korzyści dla analizowanych przypadków oszacowano na 921 do 949 mln NOK w wartości bieżącej. Największe efekty dotyczą ograniczenia kosztów administracyjnych i produkcji dokumentów. Część korzyści ma charakter niepieniężny i dotyczy wygody użytkowników oraz bezpieczeństwa danych.

Autorzy raportu podkreślają potrzebę stopniowego wprowadzania portfela. Kluczowe jest rozpoczęcie od często używanych usług. Ma to zwiększyć adaptację aplikacji wśród obywateli.

Ważne jest też wczesne uruchamianie pilotaży i angażowanie sektora prywatnego. Raport wskazuje na konieczność stabilnych modeli biznesowych. Bez nich ekosystem nie będzie się rozwijał.

Dokument zwraca również uwagę na relację między portfelem obywatela a portfelem dla firm. Wiele przyszłych usług wymaga działania w imieniu organizacji. Jasne zasady w tym zakresie mają ograniczyć złożoność i ryzyko.