7 błędów Polaków w Norwegii, które najczęściej prowadzą do problemów prawnych
7 błędów Polaków w Norwegii MojaNorwegia
Wiele problemów prawnych Polaków w Norwegii nie wynika ze złej woli, ale z braku wiedzy o tym, jak działa lokalny system prawny. Często widzimy sytuacje, w których ktoś podejmuje decyzję w dobrej wierze, a dopiero później okazuje się, że ma ona poważne konsekwencje prawne lub finansowe
1. „Podpiszę, bo to pewnie standardowa umowa”
Kilka miesięcy później okazało się, że:
- nadgodziny nie są rozliczane tak jak myślał,
- zakwaterowanie jest potrącane z pensji,
- okres wypowiedzenia wynosi trzy miesiące.
W Norwegii umowa ma ogromne znaczenie prawne. Jeżeli coś zostało zapisane w dokumencie, później bardzo trudno powoływać się na ustne ustalenia.
Bardzo często spotykamy się z sytuacją, w której pracownik podpisał umowę, której w pełni nie rozumiał. Po kilku miesiącach pojawiają się problemy i dopiero wtedy ktoś zaczyna analizować zapisy w dokumencie. Niestety w wielu przypadkach jest już za późno, aby łatwo zmienić warunki takiej umowy
2. „Podatki? Przecież pracuję w Norwegii”
Wiele osób uważa, że skoro pracuje w Norwegii i pracodawca potrąca podatek, to nie trzeba się już niczym przejmować. W praktyce sytuacja podatkowa bywa bardziej skomplikowana.
Kluczowe znaczenie ma rezydencja podatkowa. Jeśli ktoś przebywa w Norwegii ponad 183 dni w roku, najczęściej staje się norweskim rezydentem podatkowym i musi rozliczać się zgodnie z lokalnymi przepisami.
Norwescy rezydenci podatkowi mają obowiązek wykazać również dochody z innych krajów oraz majątek posiadany poza Norwegią. W przypadku polskiej rezydentury rozlicza się w Norwegii tylko dochód norweski, a następnie wykazuje go także w polskim rozliczeniu podatkowym.
- dopłatę podatku,
- odsetki,
- a w skrajnych przypadkach postępowanie podatkowe.
Każda osoba pracująca legalnie w Norwegii musi rozliczyć zakończony rok podatkowy – niezależnie od tego, czy jest polskim, czy norweskim rezydentem podatkowym. Nawet jeśli nie przysługują jej odpisy, powinna sprawdzić wstępne rozliczenie przygotowane przez urząd, a następnie je zaakceptować i odesłać.
3. „Dogadaliśmy się na słowo”
- wynajem mieszkania bez umowy
- praca „na gębę”
- ustalenia z pracodawcą przez telefon
- pożyczki między znajomymi
W Norwegii takie sytuacje mogą być bardzo problematyczne. System prawny opiera się w dużej mierze na dokumentach i dowodach. Jeżeli nie ma umowy lub potwierdzenia ustaleń – w sporze bardzo trudno coś udowodnić.
W norweskim systemie prawnym ogromne znaczenie mają dokumenty. Jeśli coś nie zostało zapisane lub potwierdzone, w przypadku sporu bardzo trudno jest później wykazać, jakie były ustalenia między stronami.
- umowę,
- mail z ustaleniami,
- potwierdzenie przelewu.
4. Ignorowanie pism z urzędów
Częstym błędem jest odkładanie spraw takich jak:
- aktualizacja adresu w systemie,
- odpowiedź na pismo z urzędu,
- zgłoszenie zmiany pracy,
- sprawy podatkowe.
W Norwegii brak odpowiedzi na pismo z urzędu nie zatrzymuje sprawy. Decyzja może zostać wydana bez udziału zainteresowanej osoby.
Zdarza się, że ktoś ignoruje pismo z urzędu, bo nie rozumie jego treści albo odkłada sprawę na później. Niestety w Norwegii brak reakcji nie wstrzymuje postępowania. Urząd może wydać decyzję, która później jest trudniejsza do zmiany.
5. „Prawo działa tak samo jak w Polsce”
Norweskie prawo różni się od polskiego w wielu obszarach, między innymi w sprawach:
- rodzinnych,
- majątkowych,
- administracyjnych,
- pracowniczych.
W wielu sytuacjach kluczowe jest również to, że norweski system prawny mocno stawia na porozumienie między stronami. Dopiero gdy nie jest ono możliwe, sprawa trafia do sądu.
Często spotykamy się z przekonaniem, że skoro coś działa w określony sposób w Polsce, to podobnie będzie w Norwegii. W praktyce różnice w przepisach i procedurach są na tyle duże, że warto wcześniej sprawdzić, jak wygląda dana sprawa w norweskim systemie prawnym.
6. Problemy z wynajmem mieszkań
Jednym z najczęstszych problemów jest kwestia depozytu (depositum). W Norwegii kaucja powinna trafić na specjalne konto depozytowe w banku – tzw. depositumkonto. Z takiego konta pieniądze nie mogą zostać wypłacone bez zgody obu stron umowy.
Tymczasem wielu najemców, szczególnie gdy szybko potrzebują mieszkania, przekazuje depozyt:
- w gotówce,
- na prywatne konto właściciela,
- bez podpisanej umowy.
Jeśli planujesz wynająć mieszkanie w Norwegii, warto wcześniej poznać zasady rynku:
7. Brak wiedzy o feriepenger
Wielu Polaków myśli, że jest to wakacyjna premia. W rzeczywistości działa to zupełnie inaczej. Feriepenger to pieniądze odkładane z wynagrodzenia w poprzednim roku pracy – najczęściej około 10,2% pensji brutto – które są wypłacane w czasie urlopu zamiast normalnej pensji.
Problemy pojawiają się np. gdy:
- pracownik zmienia pracę,
- kończy umowę,
- pracodawca nie wypłaca należnych pieniędzy.
Jak uniknąć problemów prawnych w Norwegii?
- Czytaj wszystkie umowy przed podpisaniem.
- Przechowuj dokumenty i korespondencję.
- Sprawdzaj swoją sytuację podatkową.
- Reaguj na pisma z urzędów.
- W razie wątpliwości skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Potrzebujesz pomocy prawnej w Norwegii?
Norweskie prawo w dużej mierze opiera się na formalnych dokumentach oraz ustaleniach między stronami. Jeśli jednak pojawia się konflikt lub wątpliwości dotyczące Twojej sytuacji prawnej, brak wiedzy o lokalnych przepisach może prowadzić do niepotrzebnych problemów i kosztownych sporów.
Kancelaria specjalizuje się w pomocy Polakom mieszkającym w Norwegii w sprawach prawnych, majątkowych i administracyjnych. Łączy znajomość norweskiego systemu prawnego z rozumieniem realiów i potrzeb polskich klientów.
Skontaktuj się, aby omówić swoją sytuację i upewnić się, że Twoje prawa są odpowiednio zabezpieczone.
Advokatfirma Nierzwicki & Bluszko ASAdvokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS
Raport Norwegia
Twoje centrum aktualności i najnowszych wiadomości z Norwegii. Publikujemy dziesiątki informacji dziennie, abyś był zawsze na bieżąco. W jednym miejscu znajdziesz kluczowe informacje: od alertów pogodowych i sytuacji na drogach, przez doniesienia z rynku pracy, po najważniejsze wydarzenia z Oslo, Bergen, Stavanger i wszystkich regionów Norwegii.