Norwegia chce podnieść wiek emerytalny od 2029 r. Kto popracuje dłużej i kto dostanie 34 000 kr dodatku
O tyle samo mają się przesunąć pozostałe granice wieku w systemie, także najwcześniejszy wiek przejścia na emeryturę.
Żyjemy dłużej i większość z nas dłużej jest zdrowa. Dlatego musimy też trochę dłużej pracować, jeśli system emerytalny ma wystarczyć dla naszych dzieci i wnuków.
O ile dłużej popracuje twój rocznik
- 1966 i wcześniej – bez zmian: 62 i 67 lat, jak dziś,
- 1967 – pierwszy rocznik z wyższym wiekiem, o około 3 miesiące; te osoby skończą 62 lata w 2029 roku,
- 1976 – emerytura najwcześniej w wieku około 63 lat, normowany wiek 68 lat,
- 1987 – najwcześniej około 64 lat, normowany wiek 69 lat,
- koniec lat 90. – najwcześniej około 65 lat, normowany wiek około 70 lat.
To prognoza. Jeśli życie będzie się wydłużać szybciej albo wolniej, niż się dziś zakłada, granice wieku zmienią się tak samo. NAV opisuje to prościej: osoby urodzone w 1967 roku i później muszą pracować miesiąc albo dwa dłużej niż rocznik przed nimi, żeby dostać taką samą emeryturę.
Powód jest taki, że emerytura zależy od tego, jak długo żyje dany rocznik. Im dłużej, na tym więcej lat dzielą się zebrane pieniądze i roczna wypłata jest niższa. Według rządu kto przesunie koniec pracy razem z normowanym wiekiem, dostanie rocznie tyle samo, ile wcześniejsze roczniki.
„Nikt nie powinien być zaskoczony, gdy zbliża się do wieku emerytalnego. Im wcześniej wiesz, że musisz popracować trochę dłużej, tym lepiej możesz to zaplanować” – powiedziała Kjersti Stenseng.
Dodatek 34 000 kr rocznie: dla kogo i na jakich warunkach
Pełną kwotę dostanie osoba, która przejdzie na pełną emeryturę pięć lat przed normowanym wiekiem. Za każdy miesiąc późniejszego przejścia dodatek maleje o 1/36. Kto odejdzie dwa lata przed normowanym wiekiem albo później, dodatku nie dostanie.
Warunki z projektu:
- co najmniej 35 lat z dochodem co najmniej 2,5 G, czyli dziś około 341 000 kr rocznie; liczą się też lata, w których NAV dolicza emeryturę za opiekę nad dzieckiem lub bliskim (omsorgsopptjening),
- co najmniej 2 G, czyli około 273 000 kr, w każdym z dziesięciu ostatnich lat przed emeryturą,
- średni dochód z trzech ostatnich lat nie wyższy niż 7,1 G, czyli około 969 000 kr,
- po przejściu na emeryturę zarobek z pracy nie wyższy niż 0,25 G rocznie; kto zarobi więcej, traci dodatek na stałe.
Dodatek nie jest tym samym co AFP i nie trzeba mieć AFP, żeby go dostać.
Komunikat rządu nie mówi, czy do 35 lat liczą się lata przepracowane w innym kraju, na przykład w Polsce. Jeśli liczyć się będą tylko lata w Norwegii, osoba, która chce odejść w wieku 63 lat, musiałaby zacząć tu pracę najpóźniej jako 28-latka.
Pełny dodatek ma wynosić około 34 000 kr rocznie. Zdjęcie ilustracyjne.Fot. Adobe Stock, licencja standardowa
Chorobowe, zasiłek dla bezrobotnych i renta też dłużej
Osobne zmiany dotyczą osób na rencie, bo one nie mogą popracować dłużej, żeby podnieść emeryturę. Renta ma być wypłacana do wyższego wieku, a prawa emerytalne mają im przyrastać o trzy lata dłużej niż dziś.
Lepiej chronione mają być też najniższe świadczenia. Emerytura gwarantowana (garantipensjon) i minimalny poziom emerytury mają rosnąć tak jak płace aż do dnia, w którym ktoś zacznie pobierać emeryturę.
Pracowałeś w Polsce i w Norwegii? Dwie emerytury, dwa terminy
Emeryturę z Norwegii można co do zasady pobierać także po wyjeździe z kraju. Dla państw EOG, w tym Polski, obowiązują osobne zasady, które opisuje NAV.
To na razie projekt. Co dalej
Projekt wynika z porozumienia emerytalnego, które 29 lutego 2024 r. zawarło siedem partii: Partia Pracy, Partia Centrum, Høyre, SV, Venstre, KrF i MDG.
Własną prognozę emerytury można sprawdzić po zalogowaniu w usłudze „Din pensjon” na stronie nav.no/alderspensjon. Cały projekt opisuje komunikat rządu z 17 listopada.
Chcesz dowiedzieć się więcej?W jednym miejscu.Sprawdź swoje zobowiązania i ich koszty.SaldoKosztyLimitySprawdź bezpłatnie
Podstawowy przegląd bez opłat. Logowanie przez BankID.