Kiedy NAV wypłaca chorobowe? Jedni dostają pieniądze po kilku dniach, inni czekają tygodniami
Zasada jest jedna: przez pierwsze 16 dni kalendarzowych zwolnienia chorobowe płaci pracodawca (to tak zwany arbeidsgiverperioden), a od 17. dnia NAV.
W komentarzach pod naszymi tekstami o chorobowym czytelnicy piszą, że „rzeczywistość jest zupełnie inna” niż przepisy. Jeden z nich opisał czekanie przez osiem miesięcy, choć – jak twierdzi – dostarczył wszystkie dokumenty. W pytaniach, które dostajemy od czytelników, wracają te same sprawy: w które dni NAV robi przelewy, czy wysłanie wniosku zaraz po północy coś przyspieszy i co zrobić, gdy NAV pisze, że nie dostał dokumentów od pracodawcy, a pracodawca zapewnia, że je wysłał.
Automat albo urzędnik. Skąd bierze się różnica
Gdy oba dokumenty są na miejscu, 70 proc. wniosków załatwia automat i decyzja może przyjść tego samego dnia. Pozostałe sprawy trafiają do urzędnika. Dla nich NAV podaje taki czas oczekiwania, liczony od chwili, gdy ma komplet dokumentów:
- zwykły wniosek o chorobowe – 5 tygodni,
- wniosek ze zwolnieniem od lekarza z innego kraju, np. z Polski – 10 tygodni,
- sprawa, w której pracodawca nie uznaje zwolnienia – 4 miesiące.
Wniosków jest dużo: NAV dostaje ich średnio około 10 tys. dziennie. W czerwcu rząd dał urzędowi dodatkowe 20 mln kr na pracowników, którzy zajmują się chorobowym. „Z czasem NAV wprowadził kilka rozwiązań, żeby skrócić czas rozpatrywania spraw, ale nadal jest on za długi” – mówiła wtedy minister pracy i integracji Kjersti Stenseng, cytowana przez serwis Nettavisen.
Co najczęściej opóźnia wypłatę
- Pracodawca nie wysłał informacji o zarobkach. NAV prosi o nią firmę, gdy pracownik złoży wniosek. Bez niej nie ma z czego wyliczyć chorobowego. Z zestawienia, które NAV przygotował dla Fagbladet, wynika, że w marcu tylko co trzeci pracodawca odpowiedział w ciągu doby, a trzy na dziesięć informacji przyszły z opóźnieniem od tygodnia do miesiąca. „Nasi członkowie, gdy zachorują, często muszą upominać się u swojego pracodawcy” – mówiła magazynowi Vivian Jacobsen, szefowa związku fryzjerów. Zapytaj w firmie, czy inntektsmelding poszła do NAV, i poproś o potwierdzenie.
- Nie ma wniosku. Samo zwolnienie od lekarza nie jest wnioskiem. Wniosek wysyła się po zakończeniu okresu zwolnienia; gdy jest gotowy do wypełnienia, NAV wysyła wiadomość. Zwolnienie dłuższe niż 31 dni NAV dzieli na części i wniosek składa się za każdą z nich. Wniosek trzeba wysłać także wtedy, gdy pensję w czasie choroby płaci ci pracodawca. Pora wysłania nie ma znaczenia: termin wypłaty zależy od dnia, w którym NAV zatwierdzi wniosek.
- Zwolnienie jest z Polski. Do NAV i do pracodawcy wysyłasz kopię zwolnienia, a do NAV także oświadczenie Egenerklæring for utenlandske sykmeldinger, osobno za każdy okres zwolnienia. Część zagranicznych zwolnień NAV wprowadza do systemu i wtedy da się je potwierdzić na nav.no.
- Nie masz BankID. Bez BankID albo innego logowania o najwyższym poziomie zabezpieczeń nie wyślesz wniosku przez internet. Zostaje papierowe zwolnienie: część C oddajesz pracodawcy, a część D, czyli wniosek, temu, kto wypłaca chorobowe.
- Masz kilku pracodawców. Na każdą pracę potrzebne jest osobne zwolnienie, a NAV czeka na informacje z każdej firmy. Takie sprawy częściej trafiają do urzędnika.
- Pracujesz krótko albo na wezwanie. Chorobowe z NAV przysługuje osobie, która pracowała co najmniej cztery tygodnie tuż przed chorobą i zarabia w przeliczeniu na rok co najmniej 68 274,50 kr. Pracownik wzywany do pracy w razie potrzeby (tilkallingsvikar), który nie ma umówionych kolejnych zmian, zwykle nie dostaje chorobowego. Wyjątek: pracował w tej firmie co najmniej trzy miesiące bez przerw dłuższych niż 14 dni.
- Pracodawca nie uznaje zwolnienia. To najdłuższe sprawy. NAV podaje dla nich 4 miesiące.
- Minął termin albo we wniosku jest błąd. Co do zasady na wniosek masz 3 miesiące: za dni w maju trzeba go złożyć najpóźniej do końca sierpnia. Błąd możesz poprawić sam w usłudze Ditt sykefravær na nav.no do roku od wysłania.
Wniosek o chorobowe wysyła się po zakończeniu okresu zwolnienia. Zdjęcie ilustracyjne.Źródło: Fot. Adobe Stock, licencja standardowa
Kiedy przychodzi przelew: do 25. dnia miesiąca albo w ciągu 5 dni
- jeśli NAV zatwierdzi wniosek przed 20. dniem miesiąca, którego dotyczy zwolnienie, pieniądze przychodzą do 25. dnia tego miesiąca,
- w pozostałych przypadkach chorobowe przychodzi zwykle w ciągu 5 dni od zatwierdzenia wniosku,
- gdy wniosek obejmuje dni z dwóch miesięcy, wypłata może zostać podzielona na dwie.
NAV pokazuje to na przykładach. Ktoś jest na zwolnieniu od 1 do 14 kwietnia, a urząd zatwierdza wniosek 15 kwietnia: pieniądze za cały okres przychodzą 25 kwietnia. Ktoś inny choruje od 15 do 25 kwietnia, a wniosek zostaje zatwierdzony 28 kwietnia: wtedy pieniądze przychodzą zwykle do 2 maja.
W grudniu NAV podaje wcześniejszy termin: 12 grudnia dla wniosków zatwierdzonych przed 6 grudnia. Wnioski zatwierdzone później wypłaca w ciągu 5 dni. W tym roku 12 grudnia wypada w sobotę, a NAV nie podaje na swojej stronie, czy przelew dotrze przed weekendem, czy po nim.
Wypłatę zobaczysz w zestawieniu wypłat na nav.no wieczorem w dniu, w którym pieniądze zostały wysłane.
Przed świętami bez zaliczki na podatek, feriepenger dopiero w maju
Za chorobowe należą się też pieniądze urlopowe (feriepenger), ale nie od razu. NAV wypłaca je w maju następnego roku i tylko za pierwsze 48 dni chorobowego w roku. Wynoszą 10,2 proc. tego chorobowego, a w przypadku osób, które w danym roku skończyły 59 lat – 12,5 proc. Jeśli chorobowe wypłacał ci pracodawca, feriepenger od NAV trafiają do niego.
Urząd pisze po norwesku. Jak się z nim dogadać
- Telefon 55 55 33 33, w dni robocze od 9 do 15. Wybierasz 1 (osoba prywatna), potem 2 (praca, zdrowie i choroba). Menu po angielsku włącza klawisz 9. Konsultant powie, na jakim etapie jest sprawa; przygotuj swój numer personalny.
- Wiadomość na piśmie w usłudze Skriv til oss, po zalogowaniu na nav.no.
- Czat na nav.no. Przez całą dobę odpowiada automat, a w dni robocze od 9 do 15 można poprosić o rozmowę z doradcą. Czat służy do pytań ogólnych.
- Tłumacz. Masz do niego prawo w rozmowie z NAV, jeśli nie rozumiesz, co się do ciebie mówi, i nie potrafisz przekazać, czego potrzebujesz. Tłumacza zamawia NAV i nic za to nie płacisz. Powiedz o tym, gdy umawiasz rozmowę.
- Pełnomocnictwo (fullmakt). Możesz upoważnić zaufaną osobę, żeby kontaktowała się z NAV w twoim imieniu: przez telefon, w biurze NAV i na piśmie. Bez pisemnego pełnomocnictwa NAV porozmawia z kimś innym tylko wtedy, gdy ustnie się na to zgodzisz.
Przed rozmową zapisz daty: do kiedy trwało zwolnienie, kiedy wysłałeś wniosek i kiedy firma wysłała informację o zarobkach. Od tego urzędnik zacznie.
Z czego żyć, gdy przelewu nie ma
Jeśli mieszkasz w Norwegii i brakuje ci na jedzenie albo rachunki, możesz złożyć w NAV wniosek o pomoc socjalną (økonomisk sosialhjelp) i zaznaczyć, że chodzi o pomoc w nagłej sytuacji (nødhjelp). Ma ona pokryć najpotrzebniejsze wydatki przez krótki czas, na przykład jedzenie, dojazdy i rachunki, których niezapłacenie grozi odcięciem prądu. Pomoc nie przysługuje osobie, która przebywa za granicą.
Gdy NAV odmówi chorobowego, możesz złożyć odwołanie. Jak to zrobić i w jakim terminie, jest napisane w decyzji. NAV podaje, że odwołanie rozpatruje 12 tygodni.
Od stycznia część pracodawców wypłaci chorobowe przez cztery miesiące
Najważniejsze warunki opisuje organizacja pracodawców budowlanych NHO Byggenæringen:
- trzeba być zatrudnionym w firmie bez przerwy co najmniej 6 miesięcy,
- pracodawca wypłaca chorobowe najwyżej przez 4 miesiące w roku kalendarzowym, razem z pierwszymi 16 dniami,
- płaci tylko tyle, ile potem zwróci mu NAV,
- pracownik podpisuje zgodę na zwrot pieniędzy, jeśli wypłata okaże się błędna,
- obowiązek znika, gdy pracownik nie złoży wniosku o chorobowe albo NAV go odrzuci.
W niektórych branżach zmiana wejdzie dopiero w czerwcu 2027 r., a w układach zawieranych przez pracodawców z turystyki oraz z handlu i usług wymagany staż to 9 albo 10 miesięcy – podaje organizacja księgowych Regnskap Norge. Firmy bez układu zbiorowego nie mają takiego obowiązku. Czy twoja firma ma układ zbiorowy, zapytasz w dziale kadr albo u męża zaufania (tillitsvalgt).
Wniosek o chorobowe trzeba będzie wysyłać tak jak dziś, bo na jego podstawie pracodawca odzyska pieniądze.
To było dla nas absolutnie kluczowe. Mamy członków, którzy tygodniami i miesiącami zostawali zupełnie bez dochodu, czekając, aż NAV rozpatrzy ich sprawę, gdy zachorowali. Teraz zapewniamy, że pracodawca wypłaci te pieniądze z góry, żeby ludzie mieli dochód i spokój, że zapłacą rachunki na czas, nawet jeśli zachorują.
Gdzie sprawdzić zasady i swoją sprawę
Chcesz dowiedzieć się więcej?

Jeszcze nikt nie skomentował
Napisz pierwszy komentarz