Mieszkanie w Norwegii na wagę złota? Dane nie pozostawiają złudzeń

Według stanu na luty 2025 roku w Norwegii około milion osób wynajmuje mieszkania. Największą grupę najemców stanowią osoby mieszkające samotnie, a także samotne rodziny oraz imigranci. Cały rynek wynajmu obejmuje około 600 tys. mieszkań, z czego aż 70 proc. należy do tzw. małych właścicieli. Mieszkania wynajmowane przez profesjonalne firmy stanowią 13 proc. rynku, natomiast lokale komunalne – 17 proc.

W ostatnich latach popyt na wynajem znacząco wzrósł, podczas gdy podaż mieszkań nie nadąża za zapotrzebowaniem. Do tej sytuacji przyczynia się m.in. duża liczba uchodźców z Ukrainy oraz trudności finansowe wielu dotychczasowych mieszkańców, które utrudniają im zakup własnego lokum.

Rosnące koszty budowy, wysokie ceny nieruchomości oraz wyższe oprocentowanie kredytów sprawiają, że oferta mieszkań na wynajem pozostaje ograniczona. Zarówno samorządy, jak i prywatni inwestorzy mają trudności z pozyskiwaniem nowych lokali i ich utrzymaniem. Coraz częściej profesjonalni wynajmujący wycofują się z rynku, uznając go za nierentowny.

Raport Husbanken wskazuje, że wynajem krótkoterminowy, np. przez platformy takie jak Airbnb, dodatkowo pogłębia problem niedoboru mieszkań. W największych miastach Norwegii liczba lokali przeznaczonych na krótkoterminowy wynajem znacznie wzrosła. W Oslo w 2024 roku około dwa tys. mieszkań było wynajmowanych na minimum 90 dni. W Tromsø liczba lokali przeznaczonych na krótki wynajem wzrosła dziesięciokrotnie w porównaniu z 2016 rokiem.

W okresie od IV kwartału 2023 do IV kwartału 2024 roku ceny nowych mieszkań wzrosły o 3,4 proc. W porównaniu jednak do III kwartału 2024 roku, odnotowano spadek o 0,4 proc. Ceny nowych mieszkań w blokach i domach wielorodzinnych wzrosły o 4,5 proc. w skali roku. W porównaniu do III kwartału 2024 r. pozostały niemal na tym samym poziomie, notując jedynie niewielki wzrost o 0,3 proc. Nowe domy jednorodzinne podrożały o 0,9 proc. w ciągu roku. Natomiast w zestawieniu z III kwartałem 2024 r. ich ceny spadły o 1,0 proc.

Indeks cen nieruchomości używanych wykazał wzrost o 3,9 proc. dla domów jednorodzinnych, 5,5 proc. dla domów wielorodzinnych oraz 6,1 proc. dla mieszkań w blokach w okresie od IV kwartału 2023 r. do IV kwartału 2024 r.

Husbanken szacuje, że 183 tys. gospodarstw domowych w Norwegii to najemcy długoterminowi. W tej grupie dominują osoby o niskich dochodach, które często korzystają z pomocy społecznej i dodatków mieszkaniowych. Badania instytucji wskazują, że aż 25 proc. najemców może mieć trudności z regularnym opłacaniem czynszu, a brak dostępnych lokali zwiększa ryzyko bezdomności wśród najuboższych.