Koniec zasłaniania się niewiedzą. „Klienci też mają walczyć z nielegalnymi firmami sprzątającymi”

Sytuacja na rynku okazała się na tyle niezadowalająca, że w interesie zatrudnionych na nielegalnych warunkach w branży sprzątającej połączyły siły Federacja Norweskich Przedsiębiorców (NHO), Norweskie Związki Zawodowe (LO), Państwowa Inspekcja Pracy (Arbeidstilsynet) oraz Virke (związek pracodawców w sektorze prywatnym). Razem mają szerzyć świadomość wśród klientów i zachęcić ich do działania.

Związki i inspekcja uważają, że firmy zamawiające usługi sprzątające powinny pomóc ścigać nieuczciwych pracodawców. Ich zdaniem wymówka, że klient nie wiedział, że sprząta dla niego ktoś zatrudniony na czarno, straciła już na wiarygodności, a – jak twierdzą – traktują one firmy zarejestrowane w kraju fiordów jak „piątego gracza w swojej drużynie”, który ma sporo do powiedzenia. Co więcej, niektórzy przedstawiciele związków życzyliby sobie większej odpowiedzialności tych, którzy wciąż tłumaczą się niewiedzą. Za korzystanie z nielegalnych usług sprzątających mieliby ponieść konsekwencje, np. finansowe.

Kiedy przeprowadzane w ostatnim czasie badania wykazały, że połowa respondentów – przedsiębiorstw zamawiających sprzątanie – nie ma pojęcia, że w ich gestii leży weryfikacja, czy wykonawca nie łamie Kodeksu Pracy, np. zatrudniając ludzi na czarno, Arbeidstilsynet rozpoczęła kampanię szerzącą świadomość i odpowiedzialność wśród klientów. Do inspekcji, mówiąc dość bierności, dołączyły NHO, LO i Virke.

Zrzeszenia pracodawców i pracowników chcą zmniejszyć liczbę przedsiębiorstw działających na rynku nielegalnie, zwiększając tym samym konkurencyjność tych funkcjonujących zgodnie z prawem. Zaznaczają, że klienci mogą im w tym pomóc, i to na dużą skalę. Wystarczy, że spółki zarejestrowane w Norwegii zaczną sprawdzać, czy np. nie sprząta dla nich ktoś zatrudniony na czarno. Żeby ułatwić weryfikację legalności działania danej firmy sprzątającej, Inspekcja Pracy przygotowała specjalny przewodnik dostępny na jej stronie.

Podstawę przy zamawianiu usług stanowi sprawdzenie, czy działalność danej firmy sprzątającej jest zaaprobowana przez Inspekcję Pracy i zarejestrowana na stronie arbeidstilsynet.no. W Norwegii panuje zakaz korzystania z usług firm, które nie spełniają norm, a jeśli przedsiębiorstwo dowie się o nadużyciach, powinno zgłosić skargę do Inspekcji Pracy.

Arbeidstilsynet i Ministerstwo Pracy już na początku roku wzięło się za branżę sprzątającą. Na fali kontroli, które najczęściej wskazywały wykroczenia w zakresie szkoleń BHP (HMS), braku reprezentanta ds. bezpieczeństwa (verneombud) czy regulowania godzin pracy zaostrzono zasady rejestracji firm. Właściciele jeszcze niecałkowicie zaakceptowanych firm wykorzystywali bowiem możliwość oferowania usług w oczekiwaniu na rozpatrzenie wniosku. Nie trzeba było więc czekać na otrzymanie statusu „zarejestrowany”, żeby firma pracowała.

Wiele osób wyłapywało kruczki prawne i kiedy wniosek został ostatecznie odrzucony przez Arbeidstilsynet, składało kolejny wniosek i w czasie rozpatrywania wznawiało działalność.