Kulisy zwycięstwa Partii Pracy. Olbrzymie zmiany wśród głosujących w Norwegii

Analiza panelowa pokazuje, że 55 proc. osób uprawnionych do głosowania w 2021 i 2025 roku zmieniło partię lub weszło bądź wyszło z grupy niegłosujących.

Wśród wyborców, którzy głosowali w obu wyborach, 39 proc. oddało głos na inną partię niż cztery lata wcześniej. To wynik wyższy niż w ostatnich cyklach wyborczych. Podobny poziom odnotowano jedynie w latach 2001–2005. Mniej niż połowa wyborców dokonała tego samego wyboru dwukrotnie.

W wyborach w 2025 roku największy wzrost poparcia odnotowała Partia Postępu, która zyskała 12,2 pkt. proc. Partia Pracy zwiększyła poparcie o 1,8 pkt. proc., a Partia Zielonych, Czerwoni oraz Chrześcijańska Partia Ludowa zanotowały mniejsze wzrosty.

Największe straty poniosła Partia Centrum, która straciła 7,9 pkt. proc. Spadki poparcia odnotowały także Prawica oraz Socjalistyczna Partia Lewicy. Partia Liberalna znalazła się poniżej progu wyborczego 4,0 proc.

Partia Centrum zachowała jedynie 30 proc. wyborców z 2021 roku. Największa część z nich przeszła do Partii Pracy oraz Partii Postępu. Partia Konserwatywna straciła znaczną liczbę wyborców na rzecz Partii Postępu.

Socjalistyczna Partia Lewicy traciła elektorat głównie na rzecz Partii Pracy i Partii Zielonych. Partia Postępu pozyskała również wielu wcześniejszych niegłosujących, co wpłynęło na wzrost frekwencji.

Wśród wyborców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo głosu w 2025 roku, Partia Postępu była największym ugrupowaniem, obok Partii Pracy, Socjalistycznej Partii Lewicy i Partii Zielonych.

Szczególnie wysoki wzrost poparcia tej partii odnotowano wśród młodych mężczyzn. W tej grupie poparcie wzrosło z 15 proc. w 2021 roku do 38 proc. w 2025 roku.

Wyniki wyborów parlamentarnych w 2025 roku pokazują istotne różnice w sposobie głosowania kobiet i mężczyzn. Kobiety częściej niż mężczyźni popierały partie lewicowe i centrolewicowe, w tym Partię Pracy, Socjalistyczną Partię Lewicy oraz Partię Zielonych. Wśród kobiet Partia Pracy była największym ugrupowaniem niezależnie od grupy wiekowej i sektora zatrudnienia.

Mężczyźni częściej wybierali partie prawicowe, a szczególnie widoczna była przewaga Partii Postępu. Partia uzyskała w 2025 roku o 14 pkt proc. wyższe poparcie wśród mężczyzn niż wśród kobiet. Różnice te były większe niż w wyborach w 2021 roku i w znacznym stopniu wpłynęły na ogólny wynik Partii Postępu.

Jednocześnie Socjalistyczna Partia Lewicy, Partia Zielonych oraz Partia Liberalna notowały wyższe poparcie wśród kobiet, zwłaszcza w młodszych grupach wiekowych. Zróżnicowanie preferencji wyborczych według płci było jednym z najbardziej widocznych elementów struktury elektoratu w 2025 roku.