Dług w Polsce, majątek w Norwegii – albo odwrotnie. Czy komornik może zająć majątek za granicą?
Dług powstał w Polsce, ale od lat mieszkasz i pracujesz w Norwegii. Albo odwrotnie – zobowiązania masz w Norwegii, a mieszkanie czy działkę w Polsce. Czy wystarczy, że majątek znajduje się w drugim kraju, aby wierzyciel nie mógł do niego dotrzeć? Niekoniecznie. Polska i Norwegia mają przepisy pozwalające w określonych sytuacjach na wykonanie zagranicznego orzeczenia. Nie oznacza to jednak, że polski komornik może po prostu zająć norweskie konto albo norweski namsmann sprzedać mieszkanie w Polsce.
Dług w Polsce, majątek w Norwegii.
Ilustracja AI
Zobacz podsumowanie Orła AI
Takie pytania pojawiają się wśród Polaków w Norwegii regularnie.
„Mam dług w Polsce, ale wszystko mam już w Norwegii. Czy mogą coś zrobić?”
„Czy norweski komornik sprawdzi, że mam mieszkanie w Polsce?”
„Po rozwodzie mieszkanie zostało w Polsce, ja mieszkam w Norwegii. Czy moje długi mogą mieć na nie wpływ?”
W sprawach obejmujących dwa państwa odpowiedź zwykle brzmi: to zależy od rodzaju długu, dokumentów, które posiada wierzyciel, oraz tego, gdzie znajduje się majątek dłużnika.
Jedno jest jednak ważne: przeprowadzka z Polski do Norwegii albo pozostawienie majątku w drugim kraju nie powoduje automatycznie, że dług znika lub staje się niemożliwy do wyegzekwowania.
Polski komornik nie zajmie sam konta w Norwegii
Załóżmy, że ktoś ma dług w Polsce, ale mieszka i pracuje już w Norwegii.
Ma tutaj wynagrodzenie, konto bankowe, samochód, a być może także mieszkanie.
Polski komornik nie może po prostu rozpocząć w Norwegii egzekucji na takich samych zasadach jak w Polsce. Nie ma tam takich samych uprawnień jak wobec majątku znajdującego się na terenie Polski.
To jednak nie oznacza, że wierzyciel jest bezradny.
Jeżeli posiada odpowiednie orzeczenie dotyczące długu, może w określonych przypadkach podjąć działania, aby zostało ono uznane i wykonane również w Norwegii.
W relacjach pomiędzy Polską a Norwegią ogromne znaczenie ma tutaj Konwencja z Lugano.
Obowiązuje ona w Norwegii i państwach Unii Europejskiej i reguluje m.in. uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych.
W uproszczeniu: wyrok wydany w jednym państwie może w określonych warunkach zostać wykonany w drugim.
Wyjazd do Norwegii nie powoduje, że polski wyrok dotyczący długu przestaje mieć znaczenie. Jeżeli spełnione są wymagane warunki, wierzyciel może próbować doprowadzić do jego wykonania w Norwegii. Nie robi tego jednak polski komornik bezpośrednio – potrzebna jest odpowiednia procedura sądowa w państwie, w którym ma być prowadzona egzekucja.~Nina Bluszko, adwokat, Advokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS
Dług w Polsce, majątek w Norwegii – jak może to wyglądać?
Wyobraźmy sobie prosty przykład.
Marek mieszka w Norwegii od kilku lat. W Polsce pozostał jednak niespłacony dług, w związku z którym wierzyciel uzyskał wykonalne orzeczenie.
W Polsce Marek nie ma już większego majątku.
W Norwegii pracuje, posiada samochód i zgromadził oszczędności.
W takiej sytuacji wierzyciel może sprawdzić możliwość wykonania polskiego orzeczenia w Norwegii.
Norweska policja, która odpowiada również za działania namsfogden, wskazuje wprost, że zagraniczny wyrok lub inne odpowiednie orzeczenie może w niektórych przypadkach stanowić podstawę egzekucji w Norwegii. Dotyczy to m.in. orzeczeń pochodzących z państw objętych Konwencją z Lugano.
Warunkiem jest m.in. to, aby orzeczenie było wykonalne w państwie, z którego pochodzi.
Dalsze działania wobec majątku znajdującego się w Norwegii prowadzone są już zgodnie z norweskimi procedurami.
Dług w Polsce, Majątek w NorwegiiIlustracja AI
A jeśli jest odwrotnie: dług w Norwegii, mieszkanie w Polsce?
Mechanizm może działać także w przeciwnym kierunku.
Ktoś mieszkał i pracował w Norwegii, powstał tam dług, a następnie wrócił do Polski. W Norwegii nie posiada już większego majątku, ale w Polsce ma mieszkanie albo inną nieruchomość.
Sam norweski namsmann nie przyjedzie do Polski i nie rozpocznie sprzedaży mieszkania.
Wierzyciel może jednak w określonych sprawach próbować doprowadzić do uznania i wykonania norweskiego orzeczenia w Polsce.
Konwencja z Lugano przewiduje, że orzeczenie wydane w jednym państwie objętym konwencją i wykonalne w tym państwie może, po przejściu odpowiedniej procedury, zostać wykonane również w drugim.
dług w Norwegii + majątek w Polsce nie oznacza automatycznie, że majątek jest poza zasięgiem wierzyciela.
dług w Polsce + majątek w Norwegii nie oznacza, że przeprowadzka zakończyła problem.
Czy komornik automatycznie wie, co masz w drugim kraju?
To jedna z najważniejszych kwestii.
Nie należy tego rozumieć tak, że norweski namsmann jednym kliknięciem widzi wszystkie mieszkania, działki, samochody i rachunki bankowe dłużnika w Polsce – albo że polski komornik automatycznie otrzymuje pełny obraz majątku znajdującego się w Norwegii.
Ustalenie majątku i jego egzekucja to dwie różne sprawy.
Wierzyciel może jednak posiadać informacje o majątku, zdobyć je w toku postępowania lub podjąć odpowiednie działania w kraju, w którym znajduje się dany składnik majątku.
Dlatego założenie: „mieszkanie jest w Polsce, więc w Norwegii nikt się o nim nie dowie” może okazać się bardzo ryzykowne.
W sprawach transgranicznych nie warto wychodzić z założenia, że majątek znajdujący się w innym państwie jest automatycznie bezpieczny. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, jaki tytuł posiada wierzyciel, czego dokładnie dotyczy zobowiązanie oraz jakie procedury można zastosować w Polsce i w Norwegii.
~Tomasz Nierzwicki, adwokat, Advokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS
Nie każdy dług podlega tym samym zasadom
To bardzo ważne zastrzeżenie.
Konwencja z Lugano obejmuje przede wszystkim sprawy cywilne i handlowe.
Nie stosuje się jej w taki sam sposób m.in. do spraw podatkowych, celnych i administracyjnych. Z jej zakresu wyłączone są również m.in. niektóre kwestie dotyczące upadłości, zabezpieczenia społecznego, spadków czy małżeńskich stosunków majątkowych.
Dlatego inaczej może wyglądać sprawa niezapłaconej prywatnej pożyczki czy należności wynikającej z umowy, a inaczej zaległości podatkowej albo problemu bezpośrednio dotyczącego podziału majątku małżeńskiego.
Nie istnieje jedna procedura pasująca do każdego rodzaju długu.
A co, jeśli majątek jest wspólny z małżonkiem?
Tu sprawa robi się bardziej skomplikowana.
Wyobraźmy sobie małżeństwo mieszkające w Norwegii, które posiada mieszkanie w Polsce. Jedno z małżonków ma poważne zobowiązania.
Pierwsze pytanie nie powinno brzmieć wyłącznie:
„Czy komornik może zająć mieszkanie?”
do kogo ono właściwie należy i jaki udział w majątku ma osoba zadłużona.
Jeszcze większe znaczenie ma to w przypadku rozwodu.
Samo orzeczenie rozwodu i podział majątku to nie zawsze ta sama sprawa. Jeżeli małżonkowie mieszkali w Norwegii, mają polskie obywatelstwo, nieruchomość w Polsce i inne składniki majątku w Norwegii, konieczne może być ustalenie, które przepisy mają zastosowanie do konkretnego elementu sporu.
Konwencja z Lugano nie obejmuje praw majątkowych wynikających bezpośrednio ze stosunku małżeńskiego. Nie można więc zakładać, że zasady dotyczące zwykłego cywilnego długu automatycznie rozwiążą również problem podziału majątku po rozwodzie.
O tym, jak wygląda samo zakończenie małżeństwa, pisaliśmy szerzej w poradniku
„Rozwód w Norwegii krok po kroku – poradnik dla Polaków”.
Rozpad związku może również rodzić zupełnie inne, czasem niespodziewane spory dotyczące tego, kto zachowuje określone składniki wspólnego życia. Pisaliśmy o tym również w artykule
„Gdy miłość się kończy, a pies zostaje. Co ze zwierzętami po rozpadzie związku w Norwegii?”.
Ignoruję, „przecież jestem w drugim kraju”
Dogaduję się z wierzycielem i spłacam w ratach
Sprawdzam u prawnika, co mogą zająć w PL/NO
Zabezpieczam majątek (np. rozdzielność, zmiana własności)
Formalności do załatwieniaIlustracja AI
Rozwód nie zawsze chroni majątek przed wierzycielem
Może pojawić się pokusa: skoro małżonkowie się rozwodzą, wystarczy przepisać mieszkanie albo większą część majątku na drugą osobę i problem z długiem zniknie.
Takiego założenia zdecydowanie nie należy przyjmować.
Znaczenie może mieć m.in. moment powstania zobowiązania, właściciel majątku, sposób jego nabycia, dokonane między małżonkami rozliczenia oraz okoliczności ewentualnego przenoszenia składników majątku.
Jeżeli jednocześnie występuje dług, rozwód i majątek znajdujący się w dwóch państwach, sprawa wymaga szczególnie ostrożnej analizy.
Przy rozwodzie połączonym z zadłużeniem nie należy analizować wyłącznie tego, na kogo obecnie wpisane jest mieszkanie czy samochód. Trzeba spojrzeć na całą historię majątku i zobowiązań oraz ustalić, jakie prawo ma zastosowanie. Przy sprawach polsko-norweskich często oznacza to konieczność równoległego spojrzenia na przepisy obu państw.
~Nina Bluszko, adwokat, Advokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS
Czy przeprowadzka do drugiego kraju rozwiązuje problem długu?
Sama przeprowadzka – nie.
Może zmienić sposób dochodzenia należności, wydłużyć postępowanie i spowodować konieczność wykonania dodatkowych kroków prawnych przez wierzyciela.
Nie należy jednak utożsamiać trudniejszej egzekucji z brakiem możliwości egzekucji.
Jeżeli istnieje odpowiednie orzeczenie, a dłużnik posiada majątek w drugim państwie, warto sprawdzić, czy może zostać uruchomiona procedura jego uznania i wykonania.
Dotyczy to obu kierunków: Polska → Norwegia oraz Norwegia → Polska.
Kiedy warto skonsultować sprawę?
Sprawy dotyczące długów między Polską a Norwegią często zaczynają się niewinnie.
Najpierw przychodzi pismo. Potem wezwanie do zapłaty. Czasem przez wiele miesięcy nic się nie dzieje i dłużnik zakłada, że skoro mieszka już w drugim kraju, sprawa została zakończona.
Dopiero później okazuje się, że wierzyciel uzyskał orzeczenie albo próbuje skierować sprawę do egzekucji tam, gdzie obecnie znajduje się majątek.
Szczególnie warto sprawdzić sytuację, gdy:
- masz dług w Polsce, ale mieszkasz i posiadasz majątek w Norwegii,
- masz zobowiązania w Norwegii, ale nieruchomość lub inny majątek w Polsce,
- otrzymałeś zagraniczny wyrok, nakaz lub wezwanie związane z egzekucją,
- sprawa dotycząca długu łączy się z rozwodem albo podziałem majątku,
- nie wiesz, czy wierzyciel może sięgnąć do konkretnego składnika majątku w drugim kraju.
W takich przypadkach możesz skontaktować się z kancelarią
Advokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS.
Kancelaria prowadzi sprawy wymagające znajomości prawa polskiego i norweskiego, w tym dotyczące zobowiązań, egzekucji, rozwodów, podziału majątku oraz innych sporów, w których sytuacja prawna jednej osoby obejmuje oba kraje.
Przy analizie znaczenie mogą mieć m.in. rodzaj długu, treść orzeczenia, kraj jego wydania, miejsce zamieszkania dłużnika, położenie majątku oraz sytuacja rodzinna i majątkowa stron.
Im wcześniej zostanie ustalone, jakie orzeczenie istnieje i w którym kraju wierzyciel może próbować je wykonać, tym łatwiej ocenić rzeczywiste ryzyko i możliwe dalsze działania.
Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z namiAdvokatfirma Nierzwicki & Bluszko AS
Jeszcze nikt nie skomentował
Napisz pierwszy komentarz