Norwegia ograniczy zużycie jednorazówek? Zmusi ją do tego nowe unijne prawo

Projekt rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych udostępniono 30 listopada 2022 roku. Zostanie rozpatrzony przez Parlament Europejski i Radę w trybie zwykłej procedury. Zakłada m.in. zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych o 15 proc. do 2040 roku, wprowadzenie pełnego recyklingu opakowań do 2030 roku oraz popularyzacji toreb wielorazowego użytku dla wybranych sektorów. 

Do największych zmian może doprowadzić wprowadzenie przepisów dotyczących ograniczenia stosowania reklamówek jednorazowych. Projekt Komisji Europejskiej wskazuje, że roczne zużycie toreb na zakupy jednorazowego użytku nie powinno przekroczyć 40 sztuk na osobę. Limit powinien wejść w życie do 31 grudnia 2025 roku. Odstępstwa obejmą jedynie lekkie torby z tworzywa sztucznego przeznaczone do celów higienicznych lub stosowane jako opakowanie sprzedaży żywności luzem, aby zapobiec marnowaniu żywności.

Procedowane przez organy UE przepisy mają zmienić obowiązujące dyrektywę. Ma ją zastąpić rozporządzenie. Oznacza to, że akt będzie wiążący dla wszystkich państw członkowskich. Na mocy porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, przepisy wejdą w życie również w Norwegii. Kraj fiordów będzie zobowiązany do przyjęcia takich samych standardów i metod, co kraje Unii Europejskiej.

– Propozycja KE jest odpowiedzią na pilną potrzebę zaadresowania problemu nadmiernej ilości odpadów opakowaniowych generowanych na terenie Unii Europejskiej. Regulacja ma przede wszystkim pomóc w zapobieganiu powstawania odpadów, zwiększeniu udziału opakowań nadających się do ponownego użycia oraz podniesieniu poziomu recyklingu – ocenia projekt rozporządzenia globalna sieć audytorska PwC.

Według szacunków z 2022 roku Norwegowie zużywają średnio 135 toreb jednorazowych na osobę rocznie. W 2016 roku, kiedy wskaźnik zatrzymał się na 169 opakowaniach, wprowadzono przepisy mające ograniczyć korzystanie z tzw. reklamówek. Do 2025 roku korzystanie z nich ma zostać ograniczone średnio do 92 na osobę rocznie. Jak wynika z informacji Nettavisen, cel jest najtrudniejszy do realizacji w sieciach handlowych. Kiwi obniżyło zużycie o 24 proc., Rema 1000 o 18 proc., a Coop o 12 proc. Aktywiści proponują wprowadzenie opłat za jednorazówki np. w wysokości 10 NOK za sztukę. – Potrzebujemy więcej środków, takich jak podatek od tworzyw sztucznych – powiedziała w rozmowie z Nettavisen sekretarz generalna WWF World Wide Fund for Nature, Karoline Andaur.

W listopadzie 2017 roku w Norwegii powstał fundusz Handelens Miljøfond, który miał wspierać społeczeństwo we wdrażaniu zasad unijnej dyrektywy dot. zużycia opakowań i związanych z nimi odpadów. W ramach 500 projektów rozdystrybuowano 600 mln NOK. Większość środków trafiła na działania związane ze sprzątaniem plaż, recyklingiem i wykorzystywaniem toreb wielokrotnego użytku.

Źródła: Nettavisen, NRK, MojaNorwegia.pl