Co z obietnicą premiera Norwegii? Rząd chce, inflacja nie pozwala

W kampanii wyborczej w 2025 roku Partia Pracy prowadziła akcję pod hasłem "Obniżka stóp dla wszystkich – czy ulgi podatkowe dla nielicznych?". Ugrupowanie zapowiadało redukcję stopy o 0,5 pkt proc. Według wyliczeń partii oznaczałoby to spadek rocznych kosztów odsetek o 15 tys. koron przy kredycie w wysokości 4 mln. Do takiej obniżki dotąd nie doszło. Stopa referencyjna od września pozostaje na poziomie 4 proc.

10 lutego Centralne Biuro Statystyczne (SSB) opublikowało styczniowe dane o inflacji. Inflacja bazowa wzrosła o 3,4 proc. rok do roku. To o 0,5 pkt proc. więcej, niż prognozował Norges Bank. Bank centralny zakładał wzrost na poziomie 2,9 proc.

Główna ekonomistka DNB Kjersti Haugland określiła dane jako "zaskakujące". Jej zdaniem Norwegia mierzy się z problemem inflacyjnym. Wcześniej rynek oczekiwał jednej lub dwóch obniżek stóp w 2026 roku. Teraz część domów maklerskich uznaje ten scenariusz za mało prawdopodobny.

Starszy ekonomista DNB Carnegie Kyrre Aamdal poinformował, że po nowych danych nie oczekuje już żadnych obniżek. W jego ocenie stopa referencyjna może pozostać bez zmian przez kolejne lata. To zmiana względem wcześniejszych prognoz. Rynek reaguje na utrzymującą się presję cenową.

SSB podkreśla, że wzrost cen ma szeroki charakter. Niewiele grup towarów i usług notuje spadki. Na wzrost wskaźnika wpływają m.in. czynsze, odzież, bilety lotnicze i ubezpieczenia. Szczególnie widoczny jest wzrost cen ubezpieczeń.

Ceny ubezpieczeń wzrosły o 16,6 proc. w ciągu roku. Bilety lotnicze podrożały o 11,2 proc. rok do roku. Czynsze tradycyjnie rosną w styczniu, gdy właściciele aktualizują stawki. To dodatkowo podbiło styczniowy odczyt.

Premier Jonas Gahr Støre przyznaje, że walka z inflacją jest trudna. Wskazuje na czynniki zarówno krajowe, jak i zagraniczne. Podkreśla, że to Norges Bank odpowiada za ustalanie stóp procentowych. Rząd deklaruje prowadzenie odpowiedzialnej polityki budżetowej.

Deklaracja obniżki stóp o 0,5 pkt proc., przedstawiana w trakcie kampanii wyborczej, wciąż pozostaje częścią stanowiska rządu. Jednocześnie, o zrezygnowanie ze składania obietnich zaapelowała prezeska Norges Banku, Ida Wolden Bache. Zwróciła uwagę, że warunki gospodarcze zmieniają się zbyt gwałtownie, by składać wiążące deklaracje.