Znamy nowe norweskie słowo roku 2021: korona i pandemia zdetronizowane

Rada Języka Norweskiego wybrała łącznie 10 słów, które odnoszą się do aktualnych problemów i słownictwa używanego przez mieszkańców kraju fiordów. Tegoroczny numer jeden, czyli sportsvaske, pochodzi od angielskiego sportswashing i odnosi się do działań rządów autorytarnych, które poprzez organizację wydarzeń sportowych lub sponsoring klubów i reprezentacji polepszają wizerunek. 

Pozostałe słowa odnoszą się do m.in. troski o klimat (mikromobilitet, arealnøytral i biogen), równouprawnienia funkcji w państwie (sysselmester/sysselmeister) oraz pandemii koronawirusa (TISK, antivakser/antivaksar, mutantvirus). 

Mikromobilność (mikromobilitet) wskazuje na potrzebę wykorzystywania pojazdów i urządzeń bez napędu spalinowego do pokonywania krótkich, codziennych dystansów. Z kolei neutralność obszarowa (arealnøytral) odnosi się do ponownego zagospodarowania terenów i obiektów tak, by nie cierpiało na tym środowisko.

Sportsvaske nawiązuje także do whitewashingu (pol. wybielanie) i prania brudnych pieniędzy. Przekaz wszystkich fraz jest podobny i oznacza poprawę reputacji poprzez m.in. pobieżne przekazywanie informacji, naginanie rzeczywistości do własnej narracji oraz legitymizowanie środków pochodzących z czynów zabronionych lub uznawanych za nieetyczne. 

Sportsvaske zyskało w Norwegii sławę za sprawą reprezentacji kraju fiordów w piłce nożnej. Sportowcy oraz federacja zwracają uwagę, że gospodarz Mistrzostw Świata 2022, czyli Katar, nie powinien organizować imprezy. Media ujawniły, że przy budowie stadionów łamane są prawa pracownicze, a robotników traktuje się jak niewolników. Kilka tysięcy z nich miało ponieść śmierć. Katarczyków oskarża się także o łamanie części praw człowieka, głównie w odniesieniu do podejścia wobec imigrantów zarobkowych.

Słowo roku 2021 wybrała Norweska Rada Językowa przy współpracy z profesorem Gisle Andersenem z Norwegian School of Economics w Bergen. Sformułowania zamieszczone w rankingu muszą być trafne, powszechnie używane, użyteczne oraz poprawne językowo. Do badania popularności użyto m.in. narzędzi komputerowych, które analizują popularność słów używanych w mediach.