Norwegia mówi "dość" testom na zwierzętach. Powstaje centrum, które ma zmienić cały system badań

Decyzję przekazało Ministerstwo Rolnictwa i Żywności 17 kwietnia. Na działania zabezpieczono 6 mln NOK w budżecie na 2026 rok. To efekt ponad 20 lat starań organizacji Dyrevernalliansen (Sojusz na rzecz Ochrony Zwierząt). Instytucja ma wspierać ograniczanie wykorzystywania zwierząt w badaniach.

3R oznacza Replacement, Refinement i Reduction. To metody zastępowania, ograniczania i udoskonalania badań na zwierzętach. Nowe centrum ma koordynować rozwój takich rozwiązań. Jego celem jest zmniejszenie liczby zwierząt wykorzystywanych w eksperymentach. Ma także poprawiać warunki tam, gdzie badania są nadal prowadzone.

Dyrevernalliansen wskazuje, że to przełom po latach działania. Organizacja oczekuje kolejnych kroków i postuluje opracowanie krajowego planu odchodzenia od wykorzystywania zwierząt w badaniach. Wskazuje na model brytyjski jako przykład. Zwraca też uwagę na konieczność zwiększenia finansowania i nadania priorytetu alternatywom.

Po rybach, myszy są najczęściej wykorzystywanym zwierzęciem w badaniach w Norwegii. W ciągu ostatnich 20 lat użyto ponad 45 mln zwierząt. W przeliczeniu na mieszkańca to najwyższy poziom w Europie. Duży udział ma sektor akwakultury. Brakuje skoordynowanych działań ograniczających tę skalę.

Zwierzęta wykorzystywane w badaniach mogą być poddawane procedurom powodującym ból i stres. W praktyce mają najsłabszą ochronę spośród wszystkich zwierząt. W Wielkiej Brytanii wdrożono strategię ograniczania takich badań, która obejmuje terminy wygaszania, reformy regulacyjne i wsparcie dla alternatyw. Finansowanie działań sięga ok. 1 mld NOK.

– Najwyższy czas, aby Norwegia również zrezygnowała z testów na zwierzętach i przeszła na bezpieczniejsze i bardziej etyczne metody, tam gdzie to możliwe. Potrzebujemy strategii krajowej, która przesunie zasoby i uwagę na nowoczesne rozwiązania bez udziału zwierząt – mówi Helle Haukvik, weterynarz i rzeczniczka Dyrevernalliansen.

Utworzenie centrum 3R oznacza początek kolejnego etapu działań instytucjonalnych. Organizacje prozwierzęce oczekują, że za decyzją pójdą dalsze środki i konkretne regulacje. Kluczowe będzie opracowanie szczegółowego planu oraz określenie harmonogramu zmian. W tle pozostaje skala obecnych badań i presja na ich ograniczenie.