Nietypowy problem norweskiej szkoły. Dzieci uczone przez osoby bez wykształcenia

Dane norweskiego Urzędu ds. Edukacji (Utdanningsdirektoratet) z bazy GSI pokazują różnice między regionami. W Troms odsetek osób uczących bez odpowiedniego wykształcenia wynosi 7 proc. W Finnmark to 8 proc., czyli około dwa razy więcej niż średnia krajowa. Najtrudniejsza sytuacja jest w gminach Dyrøy i Gamvik.

W Dyrøy w Troms 28 proc. osób prowadzących zajęcia nie ma formalnego wykształcenia nauczycielskiego. W Gamvik w Finnmark odsetek wynosi 34 proc. W Elvetun skole w Dyrøy dotyczy to co czwartej osoby uczącej w roku szkolnym 2025/2026. Szkoła działa w małej gminie, więc każda zmiana kadrowa mocno wpływa na statystyki.

Margareth Paulsen z gminy Gamvik wskazuje w rozmowie z NRK na problem z rekrutacją lokalnych kandydatów. Według niej ogłoszenia o pracę trzeba często publikować kilka razy. W tym roku wszystkie stanowiska nauczycielskie udało się obsadzić po pierwszym naborze. Gmina podpisała też umowy z dwiema lokalnymi osobami, które mają rozpocząć praktyczno-pedagogiczne kształcenie.

Tommy Mikkelsen z gminy Dyrøy wyjaśnia na łamach NRK, że wysoki odsetek osób bez pełnych kwalifikacji wynika z tego, że część pracowników jest w trakcie kształcenia nauczycielskiego. Gmina chce wzmacniać kompetencje szkoły w dłuższej perspektywie. Kilka osób ma zakończyć naukę w najbliższych latach. Ma to stopniowo poprawić sytuację kadrową.

Dyrektor Elvetun skole Wenche Heide Hagerupsen podkreśla, że osoby bez pełnego wykształcenia pracują z doświadczonymi pedagogami. Od jesieni 2026 roku sytuacja ma się poprawić. Szkoła zatrudniła dwóch nowych nauczycieli. Gmina przeznaczyła też środki na formalne kształcenie pracowników bez kwalifikacji nauczycielskich.

Problem dotyczy także uczelni. Siw Skrøvset z UiT (Norweski Uniwersytet Arktyczny) mówi, że liczba chętnych na kierunki nauczycielskie w Norwegii mocno spadła. Na UiT w ostatnich latach część miejsc pozostawała wolna. Według niej uczelnia notuje obecnie niewielki wzrost zainteresowania i nadal ma miejsca dla kolejnych studentów, także w formule zdecentralizowanych studiów.