„Kryzys kremacyjny” w Norwegii trwa. Mimo to, państwo nie chce prywatnych placówek

Norwegia boryka się z tzw. kryzysem kremacyjnym – rośnie liczba osób wybierających kremację, lecz w całym kraju funkcjonuje zaledwie 25 krematoriów. W odpowiedzi na ten problem firma Sjond AS złożyła w ciągu ostatniego roku cztery wnioski o zgodę na utworzenie prywatnych krematoriów w Stange, Sarpsborgu, Trondheim i Bergen.

Wszystkie prośby zostały odrzucone przez Ministerstwo ds. Dzieci i Rodziny. Per Firing, dyrektor zarządzający Sjond AS, uznał decyzję za niezgodną z norweskim prawem i za formę dyskryminacji sektora prywatnego.

Obecnie wszystkie krematoria w Norwegii są publiczne, mimo że prawo nie zawiera zapisów ograniczających możliwość ich posiadania tylko do podmiotów państwowych. Warunkiem działalności jest jednak uzyskanie zgody państwa. Firing uważa, że odmowa tej zgody jest bezpodstawna i sprzeczna z przepisami, m.in. ustawą o cmentarzach, ustawą o administracji, ustawą o równości i dyskryminacji, a także z prawem europejskim. Jego zdaniem interpretacja przepisów przez ministerstwo nie znajduje oparcia w prawie i prowadzi do nierównego traktowania przedsiębiorstw prywatnych.

W uzasadnieniu ministerstwa podano, że obecne regulacje nie pozwalają na dopuszczenie prywatnych firm do prowadzenia krematoriów, ponieważ wymagana jest wysoka jakość, porządek i współpraca z instytucjami publicznymi. Firing odpiera te argumenty, powołując się na współpracę z renomowanym niemieckim dostawcą IFZW oraz na fakt, że większość zakładów pogrzebowych w Norwegii jest prywatna i cieszy się wysokim poziomem zaufania społecznego.

Jego zdaniem ministerstwo stosuje różne standardy wobec podobnych usług. Wszystkie dziewięć złożonych przez prywatne spółki wniosków o utworzenie krematoriów spotkało się z odmową.

Ministerstwo zapowiedziało rozpoczęcie prac nad nowym systemem prawnym regulującym funkcjonowanie krematoriów, z planem publikacji dokumentu konsultacyjnego w 2026 roku. W międzyczasie rozpatrywana będzie skarga złożona przez Sjond AS, w ramach której ponownie ocenione zostaną argumenty przedstawione przez firmę.

Władze podkreślają, że obecna liczba krematoriów jest wystarczająca, choć przyznają, że w przyszłości może zajść potrzeba zwiększenia ich liczby. Decyzje w tej sprawie mają zostać podjęte po zakończeniu zapowiedzianych analiz.