Koniec sporu o alkohol w sklepach bez obsługi. Parlament zmienia zasady gry

24 lutego po południu większość parlamentarna przyjęła wniosek w sprawie. Rząd ma zapewnić gminom możliwość dopuszczania sprzedaży alkoholu i tytoniu w sklepach bez stałej obecności personelu. W razie potrzeby ma przedstawić projekt zmian w prawie. Decyzja dotyczy około 150 placówek działających w Norwegii. Wiele z nich znajduje się na terenach słabiej zaludnionych.

W ostatnich latach powstało wiele sklepów opartych na technologii zdalnej obsługi. Klienci mogą robić zakupy bez obecności pracowników. Dla części placówek w regionach była to odpowiedź na spadające obroty. Gminy wydawały zezwolenia na sprzedaż alkoholu, uznając, że pozwala na to ustawa. Państwo prezentowało jednak odmienne stanowisko.

W 2021 roku Urząd ds. Zdrowia uznał, że sprzedaż alkoholu wymaga fizycznej obecności personelu. Stanowisko było później podtrzymywane. W listopadzie 2025 roku urząd w Agder przypomniał gminom o tym wymogu. Nowa decyzja parlamentu zmienia tę interpretację. Gminy mogą zatwierdzać sprzedaż, jeśli rozwiązania techniczne spełnią wymogi kontroli przewidziane w ustawie.

Sprzeciw wobec zmian zgłaszała głównie Chrześcijańska Partia Ludowa (KrF). Politycy wskazywali na ryzyko sprzedaży nieletnim i osobom nietrzeźwym. Przedstawiciele branży technologicznej odrzucają obawy. Knut Lilloe Salvesen z firmy Strongpoint podkreśla, że kontrola wieku jest możliwa. Wskazuje na skanery kodów oraz kamery odczytujące cyfrową identyfikację w telefonie.

Firma pracuje nad systemem szacowania wieku na podstawie rysów twarzy. Klient ma zostać poproszony o okazanie dokumentu, jeśli system oszacuje jego wiek poniżej ustalonej granicy, na przykład 25 lat. Rozwiązanie zostało zatwierdzone w Wielkiej Brytanii i Danii. Spółka prowadzi dialog z norweskimi władzami. Trwają też prace nad technologią oceny trzeźwości klientów.

Obecnie w sytuacjach wątpliwych pracownicy dojeżdżają do sklepu, aby podjąć decyzję. W przyszłości większą rolę ma odgrywać analiza obrazu z kamer monitoringu. Twórcy systemu wskazują, że wyzwaniem mogą być przypadki chorób dających objawy podobne do nietrzeźwości. Produkt znajduje się w fazie końcowych testów. Nie podano jeszcze terminu wprowadzenia na rynek.

Rozstrzygnięcie parlamentu oznacza, że gminy mogą kontynuować wydawanie zezwoleń, o ile systemy kontroli spełnią wymogi ustawy. Dla części małych sklepów w regionach sprzedaż alkoholu pozostaje istotnym elementem działalności. Nowe przepisy mają doprecyzować zasady funkcjonowania technologii w handlu detalicznym.