Trwa batalia o „energetyki”. Chcą limitów na wzór Polski i Łotwy

Sugestie dotyczące limitu wiekowego na sprzedaż napojów energetycznych pojawiają się w Norwegii od lat. Konkretne zalecenia pojawiły się już w 2019 roku. Rekomendacje w sprawie (ustanowienie limitu na poziomie 16. roku życia) przekazał w ostatnich latach m.in. Storting. W marcu 2025 roku projekt zgodny z wiekiem zaproponowanym przez parlamentarzystów przygotował norweski rząd. Dokument trafił do konsultacji. W ostatnich tygodniach głos w sprawie zabrało łącznie 65 różnych podmiotów, w tym organizacje zdrowotne, samorządy oraz stowarzyszenia branżowe.

W gronie podmiotów domagających się podniesienia progu wiekowego znalazły się: Legeforeningen (Norweskie Stowarzyszenie Lekarskie), Tannlegeforeningen (Stowarzyszenie Stomatologów), Forbrukerrådet (Rada Konsumentów), Folkehelseinstituttet (Instytut Zdrowia Publicznego), a także niektóre samorządy – zarówno na poziomie gminnym, jak i regionalnym. Instytucje podkreślają, że młody mózg, będący w fazie rozwoju, jest bardziej podatny na działanie składników napojów energetycznych – przede wszystkim kofeiny.

Norweski Instytut Zdrowia Publicznego zwraca uwagę na negatywny wpływ kofeiny u nastolatków – m.in. zaburzenia snu, ryzyko uzależnienia oraz problemy z zębami. Mattilsynet (Norweski Urząd ds. Żywności) sugeruje najpierw przeanalizowanie skuteczności łagodniejszych środków – takich jak ograniczenia w reklamie oraz programy edukacyjne – zanim wprowadzi się regulacje zaufaniowe, jednak wiele organizacji sprzeciwia się temu stanowisku.

Norweskie instytucje, jak i media, powołują się na inne europejskie państwa, w których limit wiekowy został wprowadzony. Jako przykład podawane są Polska i Łotwa, w których osoby poniżej 18. roku życia nie kupią legalnie tzw. energetyków. W przypadku wątpliwości dot. wieku, transakcja wygląda jak w przypadku zakupu alkoholu. Sprzedawca ma obowiązek zapytania o rok urodzenia i potwierdzenia go na podstawie dokumentu.

W świetle zgromadzonych głosów i argumentów, zarówno ekspertów medycznych, jak i organów publicznych, rośnie presja na wprowadzenie w Norwegii dolnej granicy dla zakupu napojów energetycznych. Zamiast proponowanych przez rząd 16 lat, coraz więcej instytucji opowiada się za granicą 18. roku życia.