Norweska łódź ze średniowiecza ma już swoje muzeum. To jedyny taki obiekt na Północy

12-metrowa łódź z XV wieku wzbudziła duże zainteresowanie w Lovund, kiedy została znaleziona w 1976 roku na piasku w porcie Hamnholmen. Pozostawała w miejscu odkrycia aż do roku 2017. Za wykopaliska i rekonstrukcję statku odpowiedzialne było Norweskie Muzeum Morskie. Badania przeprowadzono pod kierunkiem norweskiego Muzeum Uniwersytetu Arktycznego w Tromsø.

Pojawiło się wiele pytań: kto właściwie korzystał z tej łodzi? Dlaczego zatonęła? Skąd wzięła się na małej wyspie u wybrzeży Helgeland? Naukowcy mają złe wieści: prawdopodobnie nigdy nie pojawią się ostateczne odpowiedzi na te pytania.

Kilka znalezionych w jednostce przedmiotów daje jednak wgląd w życie i wydarzenia na jej pokładzie. W pozostałościach łodzi znaleziono m.in. uzdy, skórzane buty, wełniane tekstylia, ości ryb i kości zwierząt. Masa smołowa znajdująca się w kadłubie zawierała szczątki roślin i zwierząt.

W północnej Norwegii dokonano tylko dwóch pełnych odkryć wraków statków z okresu średniowiecza. Jeden znajduje się na Lovund, a drugi na sąsiedniej grupie wysp Træna. Jak twierdzi Tori Falck, która była zatrudniona w Norweskim Muzeum Morskim w Oslo, obie jednostki znajdowały się na płytkiej wodzie i zostały porzucone w porcie. Nie ma więc mowy o rozbiciu statku.

Falck uważa, że ​​głównym powodem porzucenia łodzi Lovund przez ludzi w średniowieczu było zużycie wynikające z długotrwałego użytkowania.

Łódź została wykonana z drewna dębowego, choć nikt na wyspie nie używał tego drewna. Budowano tam łodzie z sosny. Korzystając z dendrochronologii (datowania słojowego) naukowcy ustalili, że budulec Lovundbåten pochodzi z dębu rosnącego w południowej Norwegii.

Jedna z teorii głosi, że łódź była używana w handlu suszonymi rybami między Bergen a północną Norwegią. Ten system przetrwał wiele setek lat i był bardzo ważny zarówno dla ludności przybrzeżnej, jak i mieszkańców Bergen. Rybę eksportowano ludności Europy. Łódź mogła być również używana do transportu wewnętrznego. Oprócz ryb i innych zasobów morskich mógł odbywać się również transport piór lub mięsa maskonurów.

Lovund jest dziś rozwijającą się wyspą. Przemysł hodowli łososia rozpoczął się w jej okolicy już w latach 70. XX wieku. Wyspa na wybrzeżu Helgeland od wielu lat jest popularnym kierunkiem turystów pragnących obcować z nadmorską przyrodą. To duża kolonia maskonurów. Projektem muzeum, w którym średniowieczna łódź jest eksponowała od pierwszego tygodnia czerwca, zajęło się studio architektoniczne VALRYGG.

Źródła: forsknng.no, helgelandmuseum.no, valryggstudio.com