„Hva er klokka?”, czyli jak połapać się w norweskich godzinach [KĄCIK NORWESKIEGO #2]

W dzisiejszym artykule wytłumaczymy, jak poprawnie odpowiedzieć, kiedy ktoś zapyta nas „hva er klokka?” oraz podpowiemy, na jakie trudności uważać.

Odpowiadając na to pytanie, można pójść na łatwiznę i po prostu podać po kolei liczby wyznaczające godzinę i minuty, np. femten tjueto (15:22) lub ni tretti (9:30). Jest to sposób charakterystyczny dla dworców, lotnisk lub innych miejsc, gdzie obowiązują rozkłady, ale też używany przez część Norwegów – w szczególności tych młodszych. Schody zaczynają się jednak, kiedy spotkamy rozmówcę posługującego się tym bardziej tradycyjnym sposobem i usłyszymy wyrażenia typu: wpół do piątej, za kwadrans siódma czy sześć po drugiej.

Aby rozpocząć naukę godzin w języku norweskim, najlepiej zacząć od podzielenia zegara na cztery części, tak jak na załączonym obrazku. Każdej części przyporządkowane jest wyrażenie, które będzie niezbędne do opisania danej godziny.

Na początek podstawa: na pytanie „hva er klokka?” możemy odpowiedzieć na dwa sposoby – zaczynając zdanie od Klokka er… lub Den er…

Jeśli mamy równo godzinę drugą, powiemy klokka er to lub den er to.

Kiedy mamy na zegarze kilka minut po pełnej godzinie (pierwsza część zegara od 12 do 3), należy użyć przyimka over, oznaczającego „po”. Jeśli jest godzina 3:08, powiemy dlatego klokka (lub den) er åtte over tre, czyli jest osiem po trzeciej.

Przykłady:
Klokka er ti over tolv.  (12:10)
Den er fjorten over sju. (7:14)

Pierwszą umowną granicę na zegarze stanowi kwadrans, czyli „kvart”. Jeśli jest godzina 5:15, powiemy: Klokka er kvart over fem (kwadrans po piątej).

Między kwadransem a wpół do zaczynają się małe schody i potrzeba zdolności szybkich obliczeń. Tradycyjnie po norwesku nie powiemy bowiem, że jest dwadzieścia trzy po trzeciej, ale… za siedem wpół do czwartej.

Najprościej mówiąc – od szesnaście do dwadzieścia dziewięć po pełnej godzinie należy powiedzieć, ile minut brakuje do wpół do. W tym celu trzeba zapamiętać wyrażenie „på halv”, czyli „do wpół do”.

Przykłady:
Klokka er fem på halv tre. (14:25)
Den er ti på halv elleve. (10:20)

Następną granicę na zegarze wyznacza „wpół do”. Norweskie „halv” działa tak samo jak w języku polskim, czyli o godzinie 13:30 powiemy, że jest wpół do drugiej (klokka er halv to).

Przykłady:
Klokka er halv fire. (3:30)
Den er halv sju. (18:30)

W kolejnej części zegara również czeka pewne zaskoczenie: nie powiemy na przykład, że jest trzydzieści siedem po piątej, tylko siedem po wpół do szóstej. W tym celu należy użyć wyrażenia „over halv” (po wpół do).

Przykłady:
Klokka er fem over halv seks. (17:35)
Den er ti over halv ti. (9:40)

Patrząc na ostatnią część zegara, przyda się na pewno wyrażenie „za piętnaście”, czyli norweskie „kvart på”. Powiemy na przykład: Klokka er kvart på fem (16:45).
Słowo „kvart” możemy też zastąpić po prostu „femten”, mówiąc „klokka er femten på fem”.

W ostatniej części zegara Polacy po raz kolejny nie powinni mieć specjalnych problemów – powiemy bowiem za dziesięć trzecia lub za dwanaście druga. W tym przypadku wystarczy przyimek „på”, czyli „do”.

Przykłady:
Klokka er sju på tre. (2:53)
Den er ti på fem. (16:50)