Drożej na północy, taniej na południu. Norwegia wdraża unijną reformę rynku energii

Reforma unijna, którą przyjął kraj fiordów, opiera się na modelu flow-based uwzględniającym współzależność poszczególnych regionów. Ma zapewnić wyrównanie cen energii w Norwegii, jak i na całym kontynencie. Gospodarstwa domowe odczują nowy system, płacąc rachunki za prąd. Obszary z nadwyżką produkcyjną – przede wszystkim północna Norwegia – zanotują podwyżkę kosztów zużycia. Z kolei obszary deficytowe, zlokalizowane na południu, doświadczą obniżki cen.

W sezonie zimowym 2022/2023 Norwegia przeprowadziła trzymiesięczne testy modelu flow-based. Koszty zużycia kilowatogodziny w północnej części kraju wzrosły o 0,15 NOK. Statnett przewiduje także, że średnie ceny co najmniej do 2028 roku pozostaną w regionie niższe niż na południu.

Dążenie do wyrównania cen energii wielokrotnie zapowiadali parlamentarzyści. Prace nad zmianą systemu trwają w Stortingu od 2012 roku. Angażował się w nie obecny rząd Partii Pracy i Centrum oraz poprzednia grupa kierująca Norwegią – Partia Konserwatywna. Przez wzgląd na podwyżkę cen na północy kwestia pozostaje kontrowersyjna. – To nie jest dobra wiadomość. Żyjemy na obszarze z krótkim latem i dłuższą zimą. Każdy dom jest konsumentem energii elektrycznej. Nikt nie chce, by była droższa – skomentował na łamach Nettavisen Geir Varvik, burmistrz gminy Storfjord w Troms og Finnmark. Stwierdził także, że północna część kraju nie posiada obecnie wystarczających zdolności przesyłowych.

Wśród pomysłów wyrównania cen pojawiają się także kwestie odrzucenia inwestycji dotyczących budowy nowych kabli przesyłowych pomiędzy Norwegią i kontynentem oraz rozłożenie kosztów przesyłu na przemysł i producentów prądu. Redakcja branżowego Europower nazwała nowy system bardziej realistycznym, który pozwoli realnie ocenić poziom energii w kraju fiordów. Sektor energetyczny przyznał, że model zwiększy wydajność rynku elektroenergetycznego.

Prognozy Statnett wskazują, że w nadchodzących latach rosnące uprzemysłowienie i elektryfikacja krajów nordyckich doprowadzą do niedoborów energii w wybranych obszarach Półwyspu Skandynawskiego. Przesył energii pomiędzy regionami ma być jednym z narzędzi, które zapobiegną nowym kryzysom energetycznym.

Źródła: Nettavisen, Europower, Statnett, MojaNorwegia.pl