Światowy Indeks Wolności Prasy 2022: Norwegia na szczycie, Polska z najgorszym wynikiem w historii

W ciągu roku Polska spadła o dwie pozycje. Wypada również poniżej średniej państw Unii Europejskiej – gorszą lokatę uzyskały Węgry (85.), Bułgaria (91.) oraz Grecja (108.). Autorzy rankingu zwracają uwagę, że Polska ma zróżnicowany rynek medialny, jednak świadomość społeczeństwa dotycząca wolności prasy pozostaje na niskim poziomie. Negatywnej ocenie poddano także zmiany w telewizji publicznej, które nazwano narzędziem propagandy rządowej. Wśród minusów wyszczególniono:

• wykupienie 20 z 24 gazet regionalnych przez Orlen,
• próby „repolonizacji” mediów,
• upolitycznione przepisy atakujące grupę TVN,
• utrudnienia w pracy mediów przy granicy z Białorusią,
• zniechęcanie dziennikarzy do podejmowania tematów LGBT+,
• funkcjonowanie kar, które mogą spotkać dziennikarzy poruszających tematy religijne.

Podobnie jak przed rokiem, na szczycie Światowego Indeksu Wolności Prasy 2022 znalazła się Norwegia. Kraj fiordów doceniono m.in. za funkcjonowanie prawa, które gwarantuje wolność prasy. Reporterzy bez Granic za wzór uznają norweski system medialny, gdzie silny nadawca publiczny może konkurować z dużą liczbą redakcji komercyjnych, które prezentują różną linię programową. Sytuacji sprzyjać ma środowisko polityczne oraz skuteczna walka z fake newsami.

Tuż za Norwegią w indeksie znalazły się Dania, Szwecja, Estonia i Finlandia. Sytuację jako dobrą oceniono także w Irlandii, Portugalii oraz Kostaryce. Litwa – dziewiąte państwo w rankingu – zalicza się do państw, w których sytuacja mediów jest satysfakcjonująca. Czołową dziesiątkę zamyka Liechtenstein.

Reporterzy bez Granic wskazali, że bardzo poważna sytuacja towarzyszy mediom w 28 krajach. Tak wysoką liczbę państw z najniższą oceną wskazano po raz pierwszy w historii. Wśród nich znalazły się m.in. Białoruś, Rosja i Chiny. Niechlubny ranking zamykają Iran, Erytrea i Korea Północna. Autorzy rankingu zwracają uwagę, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy nasiliły się podziały pomiędzy państwami wykorzystującymi media do kreowania przekazów propagandowych oraz krajów, w których dziennikarze mogą liczyć na swobodę działania. – Inwazja Rosji na Ukrainę odzwierciedla ten proces. Atak poprzedzony był wojną propagandową – wskazują Reporterzy bez Granic.

Światowy Indeks Wolności Prasy tworzony jest od 2002 roku. Jego autorzy analizują pięć czynników wpływających na pracę dziennikarzy: środowisko polityczne, prawo, kontekst ekonomiczny, kontekst socjokulturowy oraz bezpieczeństwo w miejscu pracy. Sytuacja Polski w rankingu pogarsza się od 2015 roku, kiedy kraj zajął 18. lokatę. Od tamtej pory zajmuje coraz niższą pozycję w indeksie.

Źródło: Reporterzy bez Granic, MojaNorwegia