Svalbard i Jan Mayen zagrożone? Tak ekstremalnych temperatur jeszcze nie było

Trend ciepłych lat jest częściowo obserwowany także na niedalekiej wyspie Jan Mayen, która doświadczyła najcieplejszego lata od momentu rozpoczęcia pomiarów w 1921 roku. Zjawisko wpisuje się w szerszy kontekst gwałtownych zmian klimatycznych w Arktyce, tłumaczą badacze Norweskiego Instytutu Meteorologicznego.

Klimatolodzy z Norweskiego Instytutu Meteorologicznego na czele z Ketilem Isaksenem dokumentują zmiany, które dotykają tundrę i zamarzniętą na wieki permafrost. Topnienie warstwy wiecznej zmarzliny odsłania nagie tereny, które wyglądają jak rozległe rany na powierzchni ziemi.

Proces powodujący osłabienie i „zapadanie się” tundry to efekt wysokich temperatur, które zdaniem naukowców będą wzrastać jeszcze bardziej w ciągu obecnego stulecia. W Longyearbyen prognozuje się nawet wzrost średnich temperatur o pięć do siedmiu stopni Celsjusza, co spowoduje dodatkowe zmiany środowiskowe, zwłaszcza w sezonie zimowym.

W 2024 roku topnienie lodowców na Svalbardzie pochłonęło tyle wody, że wystarczyłoby to do pokrycia całego Oslo warstwą o grubości ponad 130 metrów. Ostatni sezon zimowy ze zwiększoną ilością śniegu trochę zahamował ten proces, ale dalej następuje intensywne ogrzewanie permafrostu.

Klimatolodzy zwracają też uwagę na nietypowe zjawiska pogodowe, jak fala upałów w lipcu 2025 roku na terenie Norwegii i sąsiednich krajów nordyckich, która została wzmocniona przez zmiany klimatyczne. Kontrastem była znacząca chłodniejsza końcówka sierpnia z temperaturami poniżej zera na niektórych stacjach pomiarowych.