Handel i energetyka zagrożone? Wszystko przez... ekstremalną pogodę

Pierwsze miesiące 2026 roku należą do najcieplejszych w historii pomiarów. Dane Copernicus oraz NOAA potwierdzają trend. Stężenie CO2 w atmosferze osiągnęło poziom 429,4 ppm. Średnia temperatura globalna wzrosła o 1,18 °C względem epoki przedindustrialnej. Modele klimatyczne wskazują na rosnące prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño latem lub wczesną jesienią.

El Niño to zjawisko występujące co 2-7 lat i trwające od 9 do 12 miesięcy. Polega na wzroście temperatur powierzchniowych wód w środkowym i wschodnim Pacyfiku. W normalnych warunkach wschodni Pacyfik jest chłodniejszy, a zachodni cieplejszy. W czasie El Niño układ się odwraca. Zmianom towarzyszy osłabienie lub odwrócenie kierunku wiatrów nad tropikami.

Zjawisko wpływa na pogodę na całym świecie. W Ameryce Południowej występują intensywne opady. Australia i część Azji Południowej mogą doświadczać suszy i pożarów. Eksperci wskazują, że próg 0,5 stopnia powyżej normy oznacza El Niño. Modele pokazują możliwość wzrostu nawet o 2,2 stopnia. Jest to poziom określany jako super-El Niño.

Zjawisko może zakłócić funkcjonowanie kluczowych tras transportowych. Podczas poprzedniego El Niño ruch w Kanale Panamskim spadł o około 50 proc. Powodem był niedobór wody do obsługi śluz. Kanał ma znaczenie dla globalnego handlu, w tym dla transportu surowców energetycznych. W takiej sytuacji staje się wąskim gardłem.

Równocześnie napięcia geopolityczne zwiększają ryzyko kryzysu. Blokada i ograniczenia w cieśninie Ormuz, związane z działaniami USA i Iranu, wpływają na dostawy ropy i gazu. Część transportów kierowana jest przez Kanał Panamski jako alternatywę. Jeśli susza ograniczy jego przepustowość, problemy się nasilą. Eksperci wskazują na możliwość kryzysu większego niż po wybuchu wojny w Ukrainie.

Skutki El Niño są zwykle najsilniejsze w roku następującym po jego pojawieniu się. Ostatni epizod rozpoczął się w 2023 roku, a kolejny rok przyniósł rekordowe temperatury globalne. Naukowcy wskazują, że podobny scenariusz może powtórzyć się w 2027 roku. Wzrost cen energii może przełożyć się na inflację oraz wyższe koszty importu. Odczują to gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa.