Breivik żałuje i prosi o pomoc. „Być może rzeczywiście jest chory”

Wiosną 2017 r. Anders Breivik wysłał list do władz więzienia w Skien. Norweg skazany za zamordowanie 77 osób pisał, że „żałuje” i „potrzebuje pomocy, by wrócić do normalnego życia", wolnego od ideologii faszystowskich. Media nie wspominały wiele o zdarzeniu do czasu uzyskania oficjalnego stanowiska biegłych. Po prawie roku względnego milczenia w sieci zawrzało.

List Breivika wzbudził mnóstwo kontrowersji. Więzień tłumaczył swoje zachowanie na 14 gęsto zapisanych stronach. Norweg twierdził, że więzienie i izolacja sprawiają mu „prawdziwe cierpienie”. Terrorysta wyznał, że „żałuje tego, co zrobił”, a przyspieszone wyjście z więzienia pozwoliłoby mu na „powrót do normalnego życia”.

To postawa zupełnie inna od prezentowanej do tej pory. Niektórzy psychiatrzy skłaniali się ku tłumaczeniu listu Breivika chorobą psychiczną. Po długich debatach w lutym biegli doszli jednak do wniosku, że wyznania zamachowca to jedynie kolejna próba manipulacji. Eksperci nie wykluczają, że terrorysta cierpi na megalomanię lub psychozę paranoidalną, niemniej nie uchroni go to przed dalszym odbywaniem kary. Biegli dodają, że list był napisany poprawnym językiem, z zachowaniem logiki i spójności.

Andreas Breivik napisał list do władz więzienia po tym, jak wiosną ubiegłego roku przegrał proces sądowy przeciwko państwu. Zamachowiec oskarżył wtedy Norwegię o nieludzkie traktowanie. W swoich zeznaniach twierdził, że w trakcie pobytu w więzieniu przechodził wiele kontroli osobistych nago, budzono go w nocy, a pracownicy więzienia zbyt często nakładali mu kajdanki. Przestępca uważał również, że jego przymusowy pobyt w izolacji zalicza się do łamania praw człowieka.

Po częściowej wygranej w 2016 r. Breivik musiał się jednak pogodzić z dalszymi decyzjami sądu apelacyjnego – w 2017 r. sędziowie zadecydowali, że przywołane zdarzenia nie miały miejsca, a Norwegia nie naruszyła w żaden sposób praw człowieka.

Terrorysta wciąż musi odbyć ustaloną karę (21 lat z możliwością przedłużenia wyroku), a choroba psychiczna, o której początkowo spekulowali psychiatrzy, byłaby dla niego jedyną możliwością opuszczenia więziennych murów.