Topniejący lód już nie zaskoczy „spichlerza końca świata”. Bank nasion właśnie otrzymał największą dostawę w historii

Dzięki najnowszemu transportowi zbiory svalbardzkiego sejfu przekroczyły już milion próbek. Tym razem dary przekazało jednorazowo 35 grup, m.in. indiańskie plemię Czirokezów – jako pierwsi reprezentanci rdzennych szczepów ze Stanów Zjednoczonych. Ponadto bazę nasion zasiliły próbki z innych zakątków świata, jak Rumunia, Niemcy, Maroko czy Korea Południowa, podaje w komunikacie prasowym organizacja pozarządowa Crop Trust, zarządzająca spichlerzem.

Do roślinnej biblioteki dołączyły m.in. brazylijskie cebulki, fasolki guar z centralnej Azji i nasiona europejskiej dzikiej jabłoni. Prosto z książęcej rezydencji Higrove w Anglii na Svalbard przekazano natomiast próbki 27 gatunków roślin, w tym marchwi zwyczajnej i storczyka. Po modernizacji obiektu pojawiła się pewność, że będą one przechowywane w bezpiecznych warunkach.

Globalny Bank Nasion wzniesiono 12 lat temu z myślą o zachowaniu DNA występujących na świecie roślin uprawnych, aby móc odtworzyć te zniszczone w wyniku różnego rodzaju katastrof: od powodzi i pożarów po wojny. Prowadzi go organizacja pozarządowa Crop Trust, działająca na rzecz utrzymania różnorodności gatunkowej roślin uprawnych, we współpracy z norweskim Ministerstwem Rolnictwa i Żywności oraz Nordyckim Centrum Zasobów Genetycznych. Ze zbiorów skorzystano dotychczas tylko raz – w 2015 roku nasiona przekazano działaczom z Syrii, którzy dostęp do rodzimych zasobów utracili w wyniku konfliktu zbrojnego.

Obecnie za globalne zagrożenie dla rolnictwa uważa się postępujące zmiany klimatyczne, dlatego poza przechowywaniem kopii zapasowych spichlerz ma pomóc hodowcom tworzyć uprawy bardziej odporne na choroby i wyższym poziomie tolerancji na suszę, wysokie temperatury czy zasoloną glebę. Paradoksalnie jedną z ofiar ocieplającego się klimatu padł sam bank nasion – chociaż miał przetrwać nawet apokalipsę, a archipelag Svalbard od lat uchodził za naturalną lodówkę, okazało się, że arktyczna zmarzlina wcale nie jest wieczna.

Pierwsze problemy pojawiły się jesienią 2016 roku. Wyjątkowo wysokie temperatury w październiku (według danych NASA był to drugi najcieplejszy październik w historii prowadzenia statystyk) sprawiły, że jesień na Svalbardzie przypominała raczej wilgotne lato. Zalegające przy wejściu do skarbca pokłady śniegu i lodu topniały, i w maju 2017 zalały svalbardzki sejf. Awarię udało się jednak zatrzymać, a zbiory pozostały nienaruszone przez wodę.

Norweskie władze zarządziły jednak remont spichlerza, który ukończono w ubiegłym roku. Po modernizacji obiekt zyskał lepszy system chłodzący i pompujący, dzięki czemu stał się wodoszczelny i niemal samowystarczalny – może funkcjonować nawet gdy zabraknie energii elektrycznej. Nasiona przechowywane są tam bezpiecznie 130 metrów pod ziemią w temperaturze -18 stopni Celsjusza. obecnie znajduje się tam ok. 40 proc. próbek wszystkich znanych gatunków roślin jadalnych.