„Mój faraonie” i „Faraon w Helsinkach”, czyli norweskie „prawie-przekleństwa”

W niemal każdej kulturze religia, seks i wydalanie to tematy tabu, dlatego też to właśnie z nimi związane są prawie wszystkie wulgaryzmy. W Norwegii większość wyrazów wulgarnych ma pochodzenie religijne – to słowa, które odnoszą się do Boga i boskości oraz opisują Szatana i piekło.

Wulgaryzmy związane z religią nie odzwierciedlają obecnej sytuacji religijnej w kraju, ale mówią o tym, jak było w przeszłości. Swego czasu w  Norwegii mocno zakorzenione było chrześcijaństwo, więc przekleństwa wiążą się właśnie z tą religią. Co ciekawe, nawiązują jednak tylko do Boga i Jezusa. W krajach bardziej ortodoksyjnych istnieje więcej wulgaryzmów opisujących Matkę Boską i świętych.

Wulgaryzmy świadczą także o tym, do jakiego stopnia istotna była lub jest religia w poszczególnych krajach. W Stanach Zjednoczonych najgorszymi przekleństwami są te związane z wydalaniem i seksem (np. shit oraz fuck), a te religijne (np. Jesus Christ oraz hell) są „lżejsze”. W Norwegii sytuacja wygląda odwrotnie – to właśnie wulgaryzmy religijne są tymi najmocniejszymi: fæn i helvete, czyli diabeł w piekle oraz fy fæn, czyli mój Szatanie przyrównać można do polskiego kurwa.

Aby złagodzić wulgaryzm, ale mimo to go wypowiedzieć, istnieje w norweskim zjawisko, które nazywa się nestenbanning, czyli „prawie-przeklinanie”. „Prawie-wulgaryzmy” to słowa, które przypominają prawdziwe wulgaryzmy – brzmią podobnie, zaczynają się na tę samą literę lub sylabę, ale znaczą zupełnie co innego.

Klasyczne przykłady to fy farao, czyli mój faraonie, które przypomina fy fæn oraz helgoland, które brzmi podobnie jak helvete. „Prawie-wulgaryzmów” istnieje w Norwegii jednak bardzo dużo, a ich listę znaleźć można w książce Fy Farao! wydanej w 2005 roku w Haugesund. Wiele z tych słów jest wręcz absurdalnych, na przykład Helsinki zamiast helvete. Niegdyś popularnym „prawie-wulgaryzmem” było fyttikatta zamiast fy fæn. Słowo to wykorzystali bracia Ylvis do jednego ze swoich dowcipów:

Źródło: språkrådet.no, aftenposten.no