Plastik zalewa rezerwat przyrody. To jedno z najbardziej zaśmieconych miejsc w Norwegii

Froan jest jednym z największych rezerwatów nadmorskich w Skandynawii. Tę konstelację skalistych wysepek objęto ochroną m.in. ze względu na gniazdujące tam ptaki, foki i inne zwierzęta. Niestety prądy przybrzeżne powodują, że fale nieustannie wyrzucają na brzeg odpady z tworzyw sztucznych. Niektóre z pobranych z Froan próbek gleby w 70 proc. składały się z plastiku. Wyniki projektu opublikowano w 2021 roku w Science of The Total Environment, a o projekcie przypomniał w styczniu portal Gemini News.

W 2017 roku rozpoczęła się akcja oczyszczania archipelagu, w tym wyspy Mausund. Od tamtej pory badaczom i wolontariuszom udało się nie tylko sporządzić mapę zanieczyszczeń, ale i zebrać zatrważające 5,5 miliona litrów odpadów morskich i 14 200 kilogramów ropy i płynnych chemikaliów. Dotąd poza ekipą z uniwersytetu w pracach wzięło udział 1500 osób.

Jak pisze stacja terenowa Mausund Feltstasjon, śmieci pochodzą w przewadze spoza Norwegii. Odpowiedzialność spoczywa jednak także na mieszkańcach kraju fiordów. Wiele odpadów z tworzyw sztucznych to efekty żeglugi, lecz także działań lokalnego przemysłu. Poza plastikiem chodzi o liny, sprzęt wędkarski i materiały budowlane.

Prawdopodobnie jednak najbardziej niepokojącym odkryciem projektu ​​jest skład próbek gleby pobranych przez naukowców z Froan. Okazało się, że 13 fragmentów o pojemności 27 litrów składało się średnio w 25, a niektóre aż w 72 proc. z plastiku. W skażonej glebie trudno szukać takich organizmów, jak chociażby dżdżownice. Zanieczyszczona jest również słodka woda archipelagu.

– Wyliczyliśmy, że jedna próbka gleby o pojemności 27 litrów, zawierająca 25 proc. plastiku, rozpadłaby się na około 530 milionów cząstek mikroplastiku – wyjaśnia starszy wykładowca NTNU, Hilde Ervik. Ich wpływ na ludzkie zdrowie i życie na ziemi wciąż jest badany.

Manualne sprzątanie to metoda, której zespół NTNU nie będzie mógł utrzymać. Naukowcy pracują obecnie nad rozwiązaniami mechanicznymi, które pozwolą oczyścić rezerwat przyrody Froan i pomóc odbudować siedliska zwierząt. Problemem okazuje się również utylizacja śmieci przyjazna środowisku.

Wszystkie odpady, których nie można poddać recyklingowi, a to większość, trafiają do spalarni w ciepłowni miejskiej Statkraft Varme w Heimdal w Trondheim. – To nie jest najlepsze możliwe zrównoważone rozwiązanie i mamy nadzieję, że w końcu będziemy w stanie wprowadzić lepsze metody w NTNU – mówi Odd Arne Arnesen, dyrektor generalny w stacji terenowej Mausund Feltstasjon.