Komisarz UE: Polska straci prawo głosu. Prasa norweska: ustawa narusza wolność prasy

Tak na przegłosowanie przez Polskę noweli tzw. ustawy medialnej zareagował dziennik Aftenposten. „Nowa ustawa medialna niesie ze sobą konsekwencje dla stosunków z Unią", donoszą inne portale. 

Z kolei dyrektor Norsk Presseforbund, związku norweskich organizacji prasy, uważa, że polska ustawa narusza wolność prasy. 

– Państwowi nadawcy znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji, ponieważ są bardzo blisko władzy. Dlatego ważne jest, żeby zasady regulujące wolności prasy były czytelne. Tak nie jest w przypadku Polski – twierdzi Kjersti Løken Stavrum w komentarzu dla Aftenposten. Stavrum uważa, że nowe polskie prawo jest „gorsze niż nieprawidłowe praktyki”.

Przypomnijmy, że w czwartek polski Senat zaakceptował nowelizację przepisów regulujących funkcjonowanie mediów państwowych. Nowela przewiduje wygaśnięcie mandatów dotychczasowych członków zarządów i rad nadzorczych TVP oraz Polskiego Radia, których następców powoła minister skarbu państwa. Ustwa zakłada też zmniejszenie liczebności rad nadzorczych spółek medialnych i ma wprowadzić takie regulacje tylko przejściowo, na pół roku. Potem ma powstać kompleksowa ustawa dotycząca mediów publicznych, zapowiada PiS.

Posunięcia nowego rządu Polski spotkały się z ostrą rekcją w UE. Aftenposten cytuje m.in. wypowiedź unijnego komisarza Günthera Oettingera, który w wywiadzie dla niedzielnego wydania dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung” zagroził, że Polska znajdzie się pod specjalnym nadzorem.  

– Wiele przemawia za tym, że będziemy musieli uruchomić kontrolę mechanizmu państwa prawa i postawić Polskę pod nadzorem – powiedział Oettinger niemieckiej gazecie.

Komisja Europejska chce posłużyć się istniejącym od 2014 roku przepisem, który daje jej możliwość interwencji, jeśli stwierdzi występowanie „systemowych zagrożeń dla zasad państwa prawa” w którymś z krajów członkowskich. Jeśli kraj członkowski nie zareaguje na propozycje zmian przedstawione przez Brukselę, to Komisja wszczyna trójetapowe postępowanie. Jako środek ostateczny dopuszcza zawieszenie wykonywania prawa do głosowania w przypadku „poważnego i stałego naruszenia wartości unijnych”.

EU nigdy wcześniej nie użyła tego mechanizmu prawnego wobec żadnego innego kraju, zauważa Aftenposten. Wprawdzie po tym, jak w 2000 roku radykalna Austriacka Partia Wolnościowa (FPÖ) weszła w skład austriackiego rządu, kraje Unii zaczęły Austrię izolować – ale wtedy nie istniał jeszcze mechanizm, o którym mowa.  

„Od kiedy do władzy doszedł PiS, Unia Europejska ostro krytykuje rozwój wydarzeń w Polsce", przypomina prasa norweska. Wcześniej przewodniczący Parlamentu Europejskiego Martin Schulz powiedział w wywiadzie dla niemieckiego radia Deutschlandfunk, że wydarzenia w Polsce „mają charakter zamachu stanu” i że „kraj zmierza w tym samym kierunku, co dyktatorskie reżimy”.

Dyrektor biura prasowego Kancelarii Prezydenta Marek Magierowski odniósł się do słów komisarza Oettingera.

– W ostatnich 8 latach nie mieliśmy pluralizmu w mediach publicznych i wtedy żaden komisarz europejski nie ubolewał – podkreślił Magierowski w TVN24. 

– Będziemy cierpliwe tłumaczyć, że nic w Polsce się nie dzieje z praworządnością, nic nie dzieje się z demokracją. W Polsce są wolne wybory i wolne media – przekonywał z kolei Janusz Wojciechowski z PiS na antenie TVP Info.

Nowa ustawa medialna nie weszła jeszcze w życie, ale prezydent Andrzej Duda może ją zatwierdzić w ciągu kilku dni, lub nawet jeszcze dzisiaj.