21. lutego obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

Naukowcy biją na alarm – blisko połowa z ponad 6 tys. języków świata w ciągu 2-3 pokoleń może całkowicie zaniknąć. Dane UNESCO pokazują, że 80 proc. mieszkańców Ziemi używa tylko 83 języków. Dlatego szczególnie należy pielęgnować mowę ojczystą, zwłaszcza dziś, gdy coraz więcej rodziców wychowuje dzieci na obywateli świata, którzy płynnie posługują się kilkoma językami.

Warto pamiętać, że to jednak język ojczysty ma na nas największy wpływ. To w nim przez całe życie myślimy i śnimy. Nic więc dziwnego, że UNESCO zdecydowało się ustanowić święto, które ma przypominać o randze mowy ojczystej. W tym roku już po raz 16. będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. O czym warto pamiętać w tym szczególnym dniu?

Język to nie tylko narzędzie, za pomocą którego się komunikujemy. Każdy dialekt przechowuje dziedzictwo i kształtuje wyjątkowy obraz świata osób, które się nim posługują. Jest unikalnym wyrazem rzeczywistości, którą współtworzy. Każdy język jest wyjątkowy i potrafi wyrazić pojęcia właściwe tylko sobie – takie, których nie oddaje żaden inny dialekt.

Nie bez powodu Anglicy mają trzy słowa na określenie mgły, a Eskimosi kilkadziesiąt zwrotów opisujących śnieg. Co więcej, większość języków zawiera wyrażenia, których nie sposób przetłumaczyć. Na przykład Niemcy używają słowa waldeinsamkeit opisującego uczucie, którego doznajemy spacerując samotnie w lesie. Z kolei posługując się hiszpańskim wyrażeniem friolero opisujemy osobę, która wyjątkowo źle znosi zimne temperatury.

Niektórzy uważają język polski za jeden z najtrudniejszych języków świata, jednak mimo tego szacuje się, że obecnie uczy się go około 10 tys. obcokrajowców. W Polsce coraz więcej inicjatyw przyłącza się do obchodów Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego.

Kampania „Język polski jest Ą Ę” namawiała do używania znaków diakrytycznych w piśmie. „Ojczysty – dodaj do ulubionych” już od kilku lat promuje dbałość o poprawną polszczyznę. „Mamo, tato, chce mówić po Polsku!” pokazuje, jak ważne jest, by dzieci dorastające na emigracji, dla których często polski nie jest mową ojczystą, nie traciły kontaktu z językiem swoich rodziców.

Tę myśl kontynuuje Fundacja Edukacji Polonijnej, która zainicjowała akcję „Rozwiń skrzydła z językiem polskim” wskazującą na korzyści płynące z dwujęzyczności oraz zachęcająca do nauki języka polskiego dzieci, które przebywają na emigracji. Akcja ma pokazać, jak wiele dobrego może wnieść nauka języka ojczystego, zarówno w kontaktach z rodziną, jak i w przyszłej karierze zawodowej. Język rozwija horyzonty, daje możliwość wyboru i  szansę na lepszą przyszłość, dlatego też tak ważne jest, by rodzice przekazywali go swoim dzieciom, gdyż mowa ojczysta to jeden z najpiękniejszych prezentów, jakie można dostać w spadku.

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego obchodzimy 21. lutego. Data jest nieprzypadkowa. W 1952 roku w Dhaka, obecnej stolicy Bangladeszu, która wówczas, wraz z Bengalem Wschodnim należała do Pakistanu, doszło do demonstracji. Uczestnicy manifestacji domagali się uznania bengalskiego za jeden z języków urzędowych. Wojsko i policja krwawo stłumiło demonstracje, w których zginęło pięciu studentów. W 1956 roku rząd nadał językowi bengalskiemu status języka urzędowego.

Każdego roku Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego przypomina o tym, jak ważne jest zachowanie językowej różnorodności świata. Ten dzień wydaje się szczególnie istotny dla licznego grona Polaków żyjących na emigracji – mieszkając poza ojczyzną, łatwo zaniedbać mowę ojczystą. Warto pamiętać o tym nie tylko 21. lutego, ale przez cały rok pielęgnować naszą polszczyznę.