Zbrodnia na Wielkanoc. Norwegowie zaczytują się w kryminałach

Czytanie i oglądanie kryminałów podczas Wielkanocy to zwyczaj typowo norweski. Miłość Norwegów do wielkanocnych kryminałów ma już  ponad 90 lat – i nadal nie rdzewieje. Dziś wielkanocne kryminały są wszędzie – nawet na kartonach od mleka. Producent mleka Tine co roku otrzymuje około 200 tys. odpowiedzi na zagadki kryminalne wydrukowane na opakowaniach i z roku na rok odnotowuje rosnące zaangażowanie konsumentów w rozwiązywanie mrocznych historii.

Tradycja wielkanocnego kryminału zaczyna się wraz z pewną reklamą wydawnictwa Gyldendal w Wielkanoc 1923 roku. Opublikowana w dzienniku Aftenposten historia kryminalna łudząco przypominała zwyczajny artykuł. Dramatyczny nagłówek brzmiał “Pociąg do Bergen splądrowany nocą”. Była to jednak pierwsza świąteczna zagadka kryminalna, która rozpoczęła długą tradycję.

Tekst reklamowy promował nowy kryminał autorstwa Nordhala Griega i Nielsa Lie. Książka okazała się sukcesem – mieszkańcom Norwegii spodobał się pomysł z wydawaniem świeżych kryminałów na Wielkanoc. Rok później wydawnictwo Aschehoug również promowało swoje kryminały w okresie wielkanocnym. Od tamtej pory Wielkanoc jest zwyczajowo najgorętszym okresem promowania nowych kryminałów.

Sięgnijmy więc do klasyki wielkanocnych kryminałów. “Bergenstoget plyndret i natt„ (Pociąg do Bergen splądrowany nocą) napisany pod pseudonimem Jonatan Jerv przez Nordhala Grieg i Nilsa Lie, to kryminał, który zapoczątkował tradycję påskekrim. Książka opowiada o dwóch kolegach ze studiów, którzy postanawiają splądrować pociąg do Bergen. Chcą dokonać rabunku 1 kwietnia, ponieważ mają nadzieję, że data zmyli policję, która weźmie kradzież za żart.

Z kolei “De dødes tjern„ (Staw umarłych) Bernharda Borge to klasyk literatury kryminalnej wydany w 1942 roku. Bernhard Borge to pseudonim pisarza Andre Bjerke. Książka opowiada o tajemniczej posiadłości na terenie której znajduje się staw, z którym wiąże się makabryczna historia, a nowy właściciel domu znika bez śladu. “De dødes tjern„ zdobyła w 2004 roku nagrodę dla najlepszego kryminału w historii Norwegii.

Kolejny wielkanocny bestseller to “Jernvognen„ (Żelazny powóz) Svena Elvestad, opublikowany pod pseudonimem Stein Riverton w 1909 roku. Głównym bohaterem jest detektyw Asbjørn Krag, który musi rozwiązać zagadkę tajemniczych morderstw. Jedyną poszlaką jest dźwięk żelaznego powozu, który słychać podczas morderstwa.

Norwegowie zaczytują się Wielkanocą nie tylko w rodzimych kryminałach – chętnie sięgają również po międzynarodowych klasyków.

Agathy Christie nie trzeba nikomu przedstawiać. To jedna z najbardziej znanych i płodnych autorek kryminałów – wydała ponad 90 utworów literackich. Dwie najbardziej znane postacie przez nią stworzone to detektyw Herkules Poirot i panna Maple – detektyw amator. Prawie każdy miłośnik kryminałów zna jej książki, choćby Morderstwo w Orient w Expressie, Dziesięciu murzynków czy Entliczek Pentliczek. Norwegowie też ją uwielbiają – zwłaszcza podczas Wielkanocy.

Kolejnym międzynarodowym klasykiem czytanym chętnie na Wielkanoc jest sir Arthur Conan Doyle, twórca najsłynniejszego detektywa świata – Sherlocka Holmesa. Doyle napisał dziewięć utworów, których głównym bohaterem jest Holmes. Jego najpopularniejsze utwory to Pies Baskervill’ów czy Studium w szkarłacie.