Nordycki zwierzyniec. Eikthyrnir – jeleń, który żyje na dachu Valhalli
Dziś wchodzimy na dach Valhalii, by poznać Eikthyrnira – mitycznego jelenia. Z jego rogów płynie woda, która zasila wszystkie znane rzeki w nordyckiej mitologii.
Imię Eikthyrnir można tłumaczyć jako „Mający Dębowe Końce Rogów”
fot. Klaudia Synak
Na szczycie Valhalli
Eikthyrnir to magiczny jeleń, który żyje na dachu Valhalli, miejsca wszelakiej szczęśliwości, gdzie po śmierci trafiali odważni wikingowie, którzy polegli w walce z bronią w ręku.
W tym „wojowniczym raju” boginie Walkirie podają bohaterom miód pitny w rogach, a daniem głównym jest dzik Sahrimnir. Co ciekawe, zwierzaka każdego dnia przygotowuje i zjada się na nowo. Dzika Sahrimnira przywraca się ponownie do życia, aby wojownikom nigdy nie zabrakło pożywienia na kolejny dzień życia w raju
Jeleń o dębowych końcach rogów
Dzielni wojowie, mieszkańcy Vahalli zwą się Einherjerowami. Codziennie dobrze się odżywiają, nabierają sił i ćwiczą w walce, by w dniu Ragnaröku, czyli zmierzchu bogów, stanąć w walce po stronie Thora. To właśnie na szczycie Valhalli, czyli ogromnego pałacu boga Odyna, mieszka dzisiejszy bohater nordyckiego zwierzyńca – Eikthyrnir, którego imię można tłumaczyć jako „Mający Dębowe Końce Rogów”.
Eikthyrnir to jeden z mitologicznych stworów, który czerpie swoje siły z Yggdrasila, magicznego jesionu, źródła wszelkiego życia i siedziby mitycznych dziewięciu nordyckich światów. W przekładzie tekstu na język polski spotykamy się z nazwą „Læraðr”, która może być jednym z wariantów nazywania Yggdrasila.
Eikthyrnir zwie się jeleń, co w hali stoi,
Laeradu gałązki obgryza,
Z rogów krople mu kapią do Hwergelmira studni,
Tam jest początek wszystkich rzek.~„Pieśni o Grimnirze”, przekład: Apolonia Załuska-Strömberg
Postać Eikthyrnira pojawia się w Grímnismál, czyli „Pieśni o Grimnirze”, jednej z części „Eddy poetyckiej”, czyli najstarszego zabytku piśmiennictwa islandzkiego. W „Pieśni o Grimnirze” zawarto obraz powstania kosmosu: magicznego jesionu Yggdrasila, opis zamieszkujących go zwierząt oraz szczegóły stworzenia świata z ciała olbrzyma Ymira.
Koza - kochanka jelenia
Eikthyrnir nie obgryza jednak liści magicznego drzewa po to, by siać zniszczenie – jak robiła to plotkarska wiewiórka
Ratatosk czy przerażający wąż z krainy umarłych
Nidhögg. Z rogów najedzonego Eikthyrnira tryska woda, która zasila źródło Hvergelmir dające początek wszystkim innym rzekom, także tym w Midgardzie, krainie ludzi.
W niektórych źródłach można również trafić na informację, że kochanką Eikthyrnira była inna żyjąca w gałęziach Yggdrasila kreatura. Mowa o kozie Heidrun, która zamiast mleka dawała miód. Te dwa mitologiczne zwierzaki często przedstawia się razem na średniowiecznych rycinach ukazujących wejście do Valhalli.
Jeleń Eikthyrnir i koza Heidrun na szczycie ValhalliŹródło: wikimedia.org
Eikthyrnir współcześnie
Europejskie zespoły metalowe lubią odnosić się w swojej twórczości do postaci z mitologii nordyckiej. Imię mitycznego jelenia zapożyczyła sobie m.in. jedna z niemieckich kapel grających muzykę z gatunku „pagan black metal”.
Co ciekawe, oprócz wzmianki o magicznym jeleniu w islandzko-norweskich źródłach dotyczących mitologii nordyckiej, ta postać pojawia się również na kamieniach pochodzących z X wieku, które znajdują się w miejscowości Cumbria w Wielkiej Brytanii. Ma to prawdopodobnie związek z historią tego obszaru, do którego w średniowieczu dotarli wikingowie.
Jak oceniasz ten artykuł?