Przenosisz się do Norwegii z dzieckiem? To powinieneś wiedzieć o norweskiej szkole

Dla osób, które przeprowadzają się do Norwegii z rodziną, często dużym zmartwieniem jest edukacja ich dzieci. Wielu rodziców zastanawia się, do jakiej szkoły posłać dziecko, martwią się też, dzieci czy poradzi sobie ono z nauką w obcym języku. Dlatego, przed wyjazdem warto zapoznać się ze strukturą szkolnictwa w Norwegii.

Wszystkie dzieci, które przebywają na terenie Norwegii powyżej trzech miesięcy,
mają prawo i obowiązek chodzenia do szkoły. Jeśli dziecko jeszcze nie przebywa w kraju przez okres trzech miesięcy, ale istnieje prawdopodobieństwo, że czas pobytu będzie dłuższy, to ma ono prawo, by uczęszczać do szkoły.

Dzieci od 1. do 5 roku życia dzieci mogą uczęszczać do przedszkoli, które są dobrowolne i odpłatne. Obowiązkiem szkolnym objęci są natomiast uczniowie od 6. do 15 roku życia, czyli przez okres 10-ciu lat, który spędzają w tzw. grunnskole. Dzieci rozpoczynają szkołę w sierpniu w tym samym roku kalendarzowym, w którym kończą sześć lat.

Grunnskole obejmuje 10 klas i dzieli się na tzw. barneskole (dzieci w wieku 6 - 12 lat, odpowiednik polskiej szkoły podstawowej) i ungdomsskole (13 - 15 lat, odpowiednik gimnazjum). Grunnskole jest obowiązkowe i bezpłatne. Dzieciom w klasach 1 - 4 (6 - 9 lat) przysługuje również SFO (Skolefritidsordning), czyli odpłatne zajęcia przed i po szkole, podobne do świetlicy.

Osoby, które ukończyły edukację podstawową, mają prawo do dalszej nauki w 3-letniej szkole średniej (videregående skole). Nauka w szkole średniej jest jednak dobrowolna i, podobnie jak w barneskole, bezpłatna.

Uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych mają prawo do specjalnego trybu nauczania języka norweskiego, języka ojczystego (morsmålsopplæring) oraz lub jednocześnie dwujęzycznego nauczania innych przedmiotów (tospråklig fagopplæring) w sytuacji, w której nie posiadają one wystarczającej znajomości języka norweskiego, aby nadążyć za normalnym trybem nauczania. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, które dopiero przybyły do Norwegii i tych, które ze względu na zagraniczne pochodzenie mają ograniczoną znajomość języka norweskiego.

Zajęcia z języka powinny trwać do momentu, w którym uczeń będzie w stanie bez problemu uczestniczyć w regularnych lekcjach. Zaraz po przybyciu do Norwegii dzieci mogą uczestniczyć w tzw. velkomstklasse.

Warto dodać, że każda szkoła może wybrać sposób organizacji nauki języka dla nowo przybyłych uczniów z prawem do specjalnego trybu nauczania. Takie zajęcia mogą odbywać się w osobnych grupach, klasach albo szkołach. Szkoła ma obowiązek zbadać i ocenić znajomość języka norweskiego ucznia, by zapewnić mu jak najlepszą pomoc. Specjalny tryb nauczania norweskiego oznacza także zwiększoną liczbę godzin nauczania tego języka.

Uczniowie klas od 1-10 mają również prawo do pomocy w nauce. Uczestnictwo w tych zajęciach jest dobrowolne.

W Norwegii nie ma polskich szkół kształcących uczniów przez pięć dni w tygodniu w języku ojczystym. Istnieje jednak kilka placówek oferujących wykształcenie uzupełniające lub weekendowe zajęcia w języku polskim. Listę takich szkół można znaleźć na stronie Ambasady RP w Oslo.

Warto pamiętać, że im wyższy poziom znajomości języka norweskiego dziecko osiągnie przed przeprowadzką, tym łatwiej i szybciej zintegruje się z innymi uczniami w szkole, a już na miejscu – straci mniej czasu, który będzie musiało poświęcić na zdobywanie właściwych kompetencji językowych, np. w velkomstklasse.

Oczywiście, nie zawsze nauka norweskiego przed wyjazdem jest możliwa – warto jednak wyposażyć dziecko choćby w elementarną znajomość języka, by nie narazić go na całkowitą „głuchotę” w nowym środowisku, opóźniając jego dobrego funkcjonowania w szkole. W Internecie można znaleźć wiele bezpłatnych materiałów i aplikacji do nauki norweskiego. Część z nich można z powodzeniem wykorzystać do wspólnej nauki z dzieckiem.

O darmowych aplikacjach do nauki języka norweskiego pisaliśmy TUTAJ.

Należy jednak wspomnieć też o drugiej stronie medalu: dzieci bardzo szybko osłuchują się z nowym językiem. Po początkowym stresie i strachu związanymi ze zmianą szkoły i języka wykładowego, rozpocznie się proces adaptacji. Bardzo pomocny w nim będzie kontakt z norweskojęzycznymi dziećmi, który można zainicjować np. poprzez wspólną zabawę czy spotkanie po zajęciach. Z dydaktycznego punktu widzenia natomiast niekorzystne może okazać się towarzystwo innych polskich uczniów w szkole, które czasami owocuje tworzeniem się grupek językowych, co nie sprzyja nauce języka.

Jeśli dziecko przeprowadza się do Norwegii, a przed wyjazdem nie uczęszczało do norweskiej szkoły, należy skontaktować się z urzędem gminy lub bezpośrednio ze szkołą, w której miałoby się uczyć. W tym celu najpierw powinno ustalić się placówkę rejonową (skolekrets) i znaleźć najbliżej położoną od miejsca zamieszkania szkołę. By określić skolekrets, można skorzystać ze specjalnych wyszukiwarek dostępnych na stronach niektórych gmin (np. Oslo, Trondheim, Bergen), które pomagają odnaleźć najbliższe barneskole i ungdomsskole. W przypadku grunnskole szkoła powinna znaleźć miejsce dla ucznia albo we własnej placówce, albo w innej, również położonej blisko miejsca zamieszkania.

źródła: oslo.kommune.no, bergen.kommune.no, nyinorge.no, blog.norint.eu, pomoc-w-norwegii.com, pracaizycie.pl