Nynorsk wymiera na północy i wschodzie. Nie uczy się go już nawet księżniczka

Obydwa warianty pisanego języka norweskiego, bokmål i nynorsk, są według Norweskiej Organizacji Językowej tak samo istotne. Nie we wszystkich regionach kraju traktuje się je jednak równo –  na północy i wschodzie Norwegii dominuje bokmål, na zachodzie przeważa natomiast nynorsk.

Szkoły na północy i południowym wschodzie Norwegii rezygnują z nauczania w nynorsku. Jedną z takich szkół jest niepubliczna Międzynarodowa Szkoła w Oslo, do której uczęszcza księżniczka Ingrid Alexandra.

– W naszej ofercie nie ma już nauki w nynorsku, ponieważ w Oslo wszyscy posługują się bokmålem. Poza tym, większość naszych uczniów nie pochodzi z Norwegii. Oni tym bardziej nie potrzebują dodatkowej formy języka norweskiego – tłumaczy Janecke Aarnæs, dyrektor szkoły.

Norwegowie martwią się, że kompetencje językowe Ingrid Alexandry okażą się w przyszłości niewystarczające. Norweska Organizacja Językowa, Noregs Mållag, krytykuje natomiast Międzynarodową Szkołę w Oslo.

– W elitarnej szkole takiej jak ta, do której uczęszcza księżniczka, powinno się pielęgnować bogactwo języka norweskiego, a nie je tłumić. Szkoda, że przyszła następczyni tronu nie będzie potrafiła posługiwać się nynorskiem – komentuje Marit Tennø z Noregs Mållag.

Rodzice Ingrid Alexandry, książę Haakon i księżna Mette-Marit, odpierają krytykę. Tłumaczą, że zapisali jej do szkoły międzynarodowej, ponieważ chcieli, aby ich córka jak najszybciej zaczęła płynnie mówić po angielsku. Ma to pomóc jej w wypełnianiu przyszłych obowiązków na arenie międzynarodowej. Rodzina królewska nie obawia się, że Ingrid Alexandra będzie miała problemy z norweskim.

W 2009 roku wprowadzono w Norwegii prawo pozwalające na tworzenie klas, w których posługiwano się bokmålem i nynorskiem jednocześnie. To spowodowało, że bokmål zaczął dominować, a nynorsk  stawał się coraz mniej popularny.

– Dwie formy czynią język norweski bogatszym. Na północy nynorsk jest jednak bez szans w walce z bokmålem. Nie rozumiem tego, ponieważ dialekty większości północnych regionów Norwegii bardziej przypominają nynorsk, a nie bokmål – komentuje Per Sjåvik, nauczyciel norweskiego w szkole średniej w Mosjøen.

W ciągu ostatnich dwudziestu lat liczba uczniów, którzy uczyli się w nynorsku w okręgach Nord-Norge i Trøndelag spadła z 1200 do 15. W okręgu Nordland pozostał już tylko jeden. Nazywa się Mikkel Landro i ma dziewięć lat. W zeszłym roku przeprowadził się z rodzicami z Voss na Lofoty.

– To dziwne, że tylko ja uczę się w nynorsku. To tak właściwie trochę głupie. W Voss wszyscy uczyliśmy się w nynorsku – mówi Mikkel.

– Nie mam pojęcia dlaczego tradycja nauki w nynorsku wymarła w naszej szkole. Uczniów, którzy posługiwali się nowonorweskim, było kiedyś naprawdę dużo. Chętnie znów utworzylibyśmy taką klasę, ale nie ma dla kogo – mówi Trine Bukten, która pracuje w jednej ze szkół podstawowych w Nordland.

W okręgu Vestlandet nynorska używanz się na co dzień – zarówno w urzędach, przemyśle, organizacjach publicznych, mediach, jak i prywatnej korespondencji. Większość szkół w Vestlandet uznaje więc wyższość nynorska nad bokmålem.

Źródła: vg.no, nrk.no