Norweski z przymrużeniem języka – Szef ciągle niezadowolony, czyli o nieodmiennych częściach mowy

W pracy – jak to w pracy, każdego dnia wykonujemy coraz lepiej te same czynności, a szef ciągle jest niezadowolony. „Już to zrobiłeś? Jeszcze nie? Ciągle jeszcze to robisz? Znowu? Długo jeszcze?”. W takich chwilach najchętniej zrobilibyśmy szefowi z pewnej części ciała „jesień średniowiecza” (miłośnicy „Pulp Fiction” wiedzą, o co chodzi), ale się powstrzymujemy. Dlaczego? Bo w języku norweskim słowa igjen, fortsatt, lenger, allerede, ennå brzmią tak niewinnie i kojąco jak wierszyk Tuwima. A do tego łatwo zmylić sens, bo te słowa niezupełnie pokrywają się z naszymi znów, ciągle, dalej, jeszcze, już, i trzeba po prostu poznać pełny kontekst zdania. Dzisiejszy odcinek poświęcimy właśnie nieodmiennym częściom mowy – głównie przysłówkom i partykułom, a także nazywaniu czynności, które się powtarzają i ciągną się zbyt długo, szczególnie dla pracodawców, którzy muszą płacić wyższe stawki za nadgodziny.  

Już zaczynamy. Od czego? Od już. No to już.

W zasadzie już to allerede (Już to zrobiłem – Jeg gjorde det allerede), ale nie zawsze. Jeżeli zaprzeczamy, że Już tego nie robię, to mówimy Jeg gjør det ikke lenger. Z kolei Już nigdy to Aldri mer... Allerede, lenger, mer.  Spory zakres znaczeń.

Nie inaczej jest ze słowem jeszcze, które jest swoistym kontrastem do słowa już, ale tylko po polsku, bo po norwesku znów bywa różnie. By podać przykład, znów musimy zawołać szefa. Oczywiście jest niezadowolony. 
  
Har du ikke gjørt det ennå? – Jeszcze tego nie zrobiłeś?
Więc pracujemy w stresie dalej, ale po godzinie szef wraca z żoną:
Du har litt igjen. – Jeszcze ci trochę zostało.
A potem przychodzi z żoną, sąsiadem i listonoszem, pokazuje na nas palcem i mówi:
Du har fortsatt litt igjen... – Już mniej, ale jeszcze trochę...

A gdy już wykonamy robotę, całe zainteresowanie naszą osobą pryska i już nie jesteśmy nikomu potrzebni:
Det er nok – albo – Jeg trenger deg ikke lenger. – Już wystarczy, nie potrzebuję Cię już.
No tak, Kali zrobił swoje, Kali może odejść.

W Polsce słowa jeszcze używamy także w kilku innych sytuacjach i za każdym razem tłumaczenie jest odmienne:
Ona jeszcze nie śpi – Hun sover ikke enda. (bo ciągle pracuje)
Jeszcze coś? – Noe mer? (pytanie do szefa – Może już bym poszła?)
Jeszcze raz – En gang til. (Nie nie, pomaluj to wszystko jeszcze raz)

Ale ogólnie mówiąc igjen znaczy znowu, fortsatt – dalej, ciągle a lenger – dłużej. 

Oto kolejne przykłady z brazylijskiej telenoweli:
Jeg har sett at Pamela fortsatt er med Angelo – Widziałem, że Pamela jest dalej z Angelo. 
Jeg ser at Angelo besøker ikke Pamela lenger – Widzę, że Angelo wciąż odwiedza Pamelę.
Nå har jeg sett Pamela hos Angelo igjen – Znów widziałem Pamelę u Angelo.

Nuda. Może w warsztacie samochodowym będzie ciekawiej? 
Har du fortsatt problemer med bilen? – Ciągle masz problemy z samochodem?
Ja, jeg må levere den på verksted igjen – Tak, znów musiałem go zostawić w warsztacie.
Du kan kjøpe deg nyere bil, da får du ikke problemer lenger – Kup nowy, wtedy nie będziesz mieć więcej problemów.

Nie, wcale nie było ciekawiej, ale w ostatnim zdaniu wystąpił wyraz da oznaczający wtedy albo gdy, ale nie każde gd". Które gdy oznacza da i czym się różni od når które też oznacza gdy? O tym i nie tylko o tym opowiem w następnym odcinku, a teraz, nawiązując do rysunku, uchylę tylko rąbka tajemnicy.

Da jeg var i Polen sist… – Gdy byłem ostatnio w Polsce...

Do zobaczenia za tydzień!

Tekst: Jacek Janowicz
Ilustracje: Katarzyna Sadowska