Psie zaprzęgi – nie tylko sport

W miejscach prawie nieustannego lodu i śniegu koniecznym środkiem transportu stały się sanie. Pierwszymi grupami etnicznymi, które zaczęły z nich korzystać w celu przemierzania dużych odcinków drogi, byli Jukagirzy, Ewenkowie, Kamczadałowie i Koriacy. Dopiero później idea psiego zaprzęgu dotarła do północnej Skandynawii. 

fot. commons.wikipedia.org

Aby sanie spełniały jak najlepiej swoją funkcję, istniało kilka sposobów na ich ulepszenie. Niektórzy polewali płozy wodą, aby przy minusowej temperaturze stworzyły gładką powierzchnię. Innym sposobem było używanie sań w kształcie dużej narty i... stosowanie żagli. Z kolei niektórzy nie używali gwoździ do budowy sań, lecz korzystal z rzemieni nasyconych tłuszczem. Dzięki temu konstrukcja była lekka i giętka. 

Dzisiaj rozwój techniki pozwala na korzystanie z różnorodnych i świetnie dostosowanych do zaprzęgu sprzętów. Są to więc nie tylko sanie, ale też narty, wózki czy skutery. 

fot. pixabay.com

Pochodzące z języka francuskiego słowo "maszer" oznacza osobę będącą przewodnikiem psiego zaprzęgu. Jednak ma ono głębsze znaczenie niż mogłoby się wydawać. Prawdziwy maszer nie tylko jest liderem i kieruje zaprzęgiem (nie używa nigdy bata czy lejc!). Jest przede wszystkim pełnoprawnym członkiem stada, który zna bardzo dobrze "psi" język, dba o całą grupę i jest jednocześnie całkowicie od niej zależny. Musi mieć wiedzę i doświadczenie, by odpowiednio zadbać o psy, idealnie znać swoje zwierzęta, rozmawiać z nimi, ufać im i umieć się poświęcić. Psy zawsze zrewanżują się z nawiązką. 

fot. wikipedia.org

Podczas pokonywania trasy maszer codziennie sprawdza zdrowie i humor psów, ogląda wszystkie łapy, rozmasowuje mięśnie, ocenia zapas sił. Po długim biegu najpierw trzeba zadbać o jedzenie dla psów, ponieważ one wykonały najcieższą pracę, dopiero po nakarmieniu i napojeniu ich można zadbać o swoje potrzeby. 

Jednym z najbardziej znanym maszerów był Leonhard Seppala, Amerykanin norweskiego pochodzenia. 

fot. wikipedia.org

Powinny mieć nie tylko odpowiednią budowę, ale też konkretne cechy charakteru. Psy, które mają ciągnąć sanie powinny mieć długie łapy i lekki kościec (trochę jak psi odpowiednik maratończyka). Przede wszystkim jednak muszą kochać bieganie. Idealny zwierzak to taki, który dostaje szału z radości, gdy przypina mu się szelki do zaprzęgu, i nic nie jest w stanie odwrócić jego uwagi od biegu. 

Pozycja psów w zaprzęgu nie jest przypadkowa. Wszystko zależy od doświadczenia zwierząt, ich siły, wytrzymałości i szybkości. Pierwszy biegnie pies-lider, który decyduje o pracy całego zespołu, jest podporządkowany maszerowi. Za nim biegnie najszybszy pies, który rozumie komendy, w środku zaprzęgu muszą znajdować się szybkie i silne psy. Najlbliżej sań muszą biec najsilniejsze zwierzęta, ponieważ biorą na siebie największy ciężar. 

fot. pixabay.com

Do psów zaprzęgowych możemy zaliczyć kilka gatunków, wśród których znajduje się syberyjski husky - najmniejszy, lecz najszybszy; pies grenlandzki - niezwykle wytrzymały; alaskański malamut i husky, akita oraz syberyjski samojed. 

Syberyjski husky, fot. pixabay.com

Samojed, fot. wikipedia.org

W Norwegii każdy może spróbować swoich sił w roli maszera. Można wybrać opcję w wersji pasażera lub samodzielnego lidera zaprzęgu. 

Najpopularniejszym miejscem na taką wycieczkę (lub wyścig) jest Finnmark. Jest tam wiele firm, większych i rodzinnych, które oferują różnego rodzaju atrakcje, znajdziemy je między innymi w Alta, Kirkenes i Karasjok, a nieco bliżej w Narvik. 

Nie tylko na północy możemy pojeździć psim zaprzęgiem. Tego typu atrakcje znajdują się również w Trøndelag, na przykład w Røros, Dalholen i dolinie Rendalen. Na wschodzie Norwegii w Geilo i Hemsedal. Na południu także możemy wybrać się na taką wycieczkę, warto wówczas pojechać do Sirdal, Rauland lub Bykle. 

fot. pixabay.com

Jeżeli na psi zaprzęg brakuje nam odwagi, można zawsze obejrzeć wyścig, co również dostarczy niezapomnianych wrażeń. Co roku Norwegia jest gospodarzem dwóch wyścigów światowej sławy - Femuldløpet oraz Finnmarksløpet. Obie imprezy zaliczane są do zawodów Pucharu Świata. Dobrej zabawy!

Źródła: millerpawel.pl, visitnorway.com, wikipedia.org, sleddog.pl 

Zdjęcie frontowe: wikimedia.org - Wolfgang Hägele - Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0