Inflacja wraca do wyższych poziomów. Paliwa odpowiadają za nagły skok cen

Roczna inflacja wyniosła 3,6 proc. w marcu. To wzrost z poziomu 2,7 proc. w lutym. Dane opublikowało Centralne Biuro Statystyczne (SSB). Ekonomiści wskazują, że inflacja pozostaje na zbyt wysokim poziomie.

SSB wskazuje paliwa i energię jako główne źródło wzrostu inflacji. Ceny w kategorii paliw i środków smarnych wzrosły o 17,9 proc. w ujęciu miesięcznym. W ujęciu rocznym były wyższe o 14,7 proc. Benzyna zdrożała o 18,7 proc. w ciągu miesiąca. Diesel podrożał o 23,6 proc.

To najwyższy miesięczny wzrost cen paliw w historii pomiarów CPI. Podobną dynamikę odnotowano wiosną 2022 roku. Wtedy wzrost rozłożył się na kilka miesięcy. Obecne dane są pierwszymi po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie. Wzrost cen ropy i gazu przełożył się na rynek krajowy. 

– Wojna w Iranie i niepewność dotycząca międzynarodowych dostaw ropy naftowej miały silny wpływ na ceny paliw w marcu. Nigdy wcześniej nie odnotowaliśmy silniejszego wzrostu cen paliw z miesiąca na miesiąc w indeksie cen konsumpcyjnych (CPI). Ostatni raz obserwowaliśmy coś podobnego wiosną 2022 roku, po wybuchu szeroko zakrojonej wojny Rosji z Ukrainą, ale wtedy wzrost cen nastąpił w ciągu kilku miesięcy – mówi Espen Kristiansen w komunikacie prasowym.

Ceny energii elektrycznej spadły o 6,0 proc. w ujęciu miesięcznym, ale rok wcześniej spadek był znacznie głębszy i wyniósł 16,9 proc. Różnica przełożyła się na wzrost rocznej dynamiki cen energii i wpłynęła na przyspieszenie inflacji.

Ceny żywności spadły o 2,6 proc. w ujęciu miesięcznym. W porównaniu rocznym były jednak wyższe o 1,1 proc. To najniższa dynamika wzrostu od marca 2022 roku. Spadek cen ograniczył ogólny wzrost inflacji w marcu. Tendencja była zgodna z sezonowym schematem.

Na obniżki wpłynęły głównie promocje związane z okresem wielkanocnym. Tańsze były m.in. owoce cytrusowe, słodycze i mięso jagnięce. W tym roku kampanie rabatowe rozpoczęły się wcześniej niż rok temu. Wynikało to z innego układu kalendarza świąt. W efekcie większa część obniżek cen została ujęta w marcowych danych.

W innych kategoriach odnotowano zróżnicowane zmiany cen. Ceny odzieży i obuwia wzrosły o 3,1 proc. w ujęciu miesięcznym. Wynikało to z zakończenia wyprzedaży i pojawienia się nowych kolekcji. Wzrosty zanotowano także w kategorii mebli i wyposażenia gospodarstw domowych. Ceny tych produktów zwiększyły się o 1,1 proc. miesiąc do miesiąca, a w ujęciu rocznym wzrosły o 2,4 proc.

Podwyżki objęły również sektor informacji i komunikacji. Ceny w tej kategorii wzrosły o 1,2 proc. w ujęciu miesięcznym. W efekcie roczna dynamika cen osiągnęła 2,5 proc. Wzrosty widoczne były także w transporcie, gdzie ceny zwiększyły się o 1,3 proc. miesiąc do miesiąca i 4,2 proc. rok do roku. Wyższe ceny odnotowano również w sektorze usług gastronomicznych i hotelarskich, gdzie wzrost wyniósł 1,4 proc. miesiąc do miesiąca i 6,3 proc. rok do roku.

W górę poszły także ceny usług finansowych i ubezpieczeniowych. W tej kategorii odnotowano najwyższą dynamikę roczną na poziomie 8,5 proc. Wzrosty objęły również zdrowie, gdzie ceny zwiększyły się o 0,7 proc. miesiąc do miesiąca i 3,6 proc. rok do roku. W kategorii innych towarów i usług odnotowano spadek o 1,2 proc. w ujęciu rocznym.

Inflacja bazowa wyniosła 3,0 proc. w marcu. Pozostała na tym samym poziomie, co miesiąc wcześniej. Była nieco niższa od prognoz ekonomistów. Oczekiwano 3,1 proc. Całkowita inflacja była zgodna z przewidywaniami.

Cel inflacyjny Norges Bank wynosi 2 proc. Wskaźnik pozostaje powyżej tego poziomu od dłuższego czasu. Przed wybuchem konfliktu inflacja zaczęła ponownie rosnąć. Norges Bank zmienił wcześniejsze plany dotyczące obniżek stóp. Wskazuje na możliwość ich podwyższenia.

Marcowe dane pokazują wyraźny wpływ czynników zewnętrznych na norweską gospodarkę. Szczególnie widoczny jest efekt zmian na rynkach energii. Wzrost cen paliw i energii przełożył się bezpośrednio na wskaźniki inflacyjne. Jednocześnie inflacja utrzymuje się powyżej celu banku centralnego. Kolejne miesiące pokażą, czy presja cenowa utrzyma się na podwyższonym poziomie.