Ciepło, mokro i ryzykownie. Groźba olbrzymich szkód w Norwegii coraz większa

W badaniu z 2025 roku ponad 50 proc. właścicieli domów w Norwegii odpowiedziało, że bardziej gwałtowna, cieplejsza i wilgotniejsza pogoda zwiększa ryzyko szkód w budynkach mieszkalnych. Mimo tego mniej więcej tyle samo osób deklarowało, że sprawdza dom rzadziej niż raz w roku, a część nie robi tego nigdy.

Bjørg Agasøster, architektka i doktorantka w Szkole Architektury i Designu w Oslo (AHO), wskazuje na znaczenie regularnej kontroli i konserwacji. Według niej wiele szkód można ograniczyć, gdy właściciele znają skutki wilgoci i reagują wcześniej. Dane Norweskiego Centrum Usług Klimatycznych pokazują m.in. oczekiwany wzrost rocznych opadów o 15 proc. dla Oslo i Akershus.

Agasøster podkreśla, że sytuacja różni się w zależności od regionu. Dane klimatyczne wskazują jednak na bardziej mokre i cieplejsze warunki dla budynków, a także na wzrost sumy opadów i liczby dni deszczowych. To zmienia warunki pracy konstrukcji. Budynki muszą znosić większe obciążenie wodą niż wcześniej.

Wiosna i początek wilgotniejszego sezonu to dobry moment na przegląd domu. Zima mogła zostawić ślady na dachu, elewacji i elementach drewnianych, a wilgotna pora sprzyja rozwojowi grzybów powodujących zgniliznę. Kontrola może być łatwiejsza podczas deszczu. Wtedy szybciej widać przecieki, miejsca gromadzenia się wody i nieszczelności na poddaszu.

Przegląd warto zacząć od zewnętrznej osłony budynku. Ściana zewnętrzna powinna mieć możliwość wysychania, dlatego roślinność nie powinna blokować przewiewu przy elewacji. Mech i zielone glony na panelach zatrzymują wilgoć. Miękkie drewno pod listwami, pęknięcia, wybrzuszenia i łuszcząca się farba mogą wskazywać na problem z wilgocią.

Na dachu trzeba sprawdzić papę, obróbki i dachówki. Rynny oraz rury spustowe powinny prowadzić wodę z dala od ścian zewnętrznych i fundamentów, a liście oraz osady z zimy i wiosny trzeba usunąć. Szczególnej uwagi wymagają przejścia przy oknach, drzwiach i wentylach. To miejsca bardziej narażone na szkody wilgociowe.

Wewnątrz domu ważna jest piwnica. Charakterystyczny zapach piwnicy może sygnalizować problemy z wilgocią, podobnie jak przebarwienia i zmiany na materiałach. Warto sprawdzić też poddasze. Klapy dachowe i strychowe muszą być szczelne, a nowe zacieki mogą oznaczać przecieki lub wnikanie wilgoci.

Rury i kanały z pomieszczeń wewnętrznych powinny być wyprowadzone ponad dach. Komin jest typowym miejscem przejścia, przy którym mogą pojawiać się szkody wilgociowe. Pomocne może być robienie zdjęć, aby porównać zmiany z poprzednimi kontrolami. Dobra wentylacja i sprawne wyciągi mają zapewniać właściwą wymianę powietrza.

Podczas kontroli domu warto sprawdzić także zabezpieczenia przed szkodnikami. Pierwszym krokiem jest szukanie otworów, przez które mogą wejść gryzonie. VIS Forsikring przypomina, że myszy wystarczy szczelina o szerokości 6 milimetrów, aby dostać się do budynku.