Norwegowie częściej trafiają do lekarzy i aptek. Za liczbami kryje się duża zmiana

Dane z norweskiej statystyki leków pokazują wyraźną zmianę po 2020 r. Przed pandemią stosowanie leków było stabilne lub okresowo spadało. Po całkowitym zniesieniu obostrzeń covidowych wskaźniki zaczęły rosnąć. W 2026 roku rekordowo duża część osób w wieku od 20 do 44 lat wykupuje co najmniej jedną receptę rocznie.

W czasie tzw. zamknięcia społeczeństwa w 2020 r. stosowanie leków spadło we wszystkich grupach wiekowych od 20 do 44 lat. Po zniesieniu ograniczeń trend szybko się odwrócił. Krzywe zaczęły iść w górę. Obecne poziomy są wyraźnie wyższe niż w 2019 r.

Największy wzrost widać w grupie osób w wieku 30–34 lata. Stosowanie leków wzrosło w niej o ponad 13 proc. Przed pandemią recepty wykupywały 674 osoby na 1000. Obecnie jest to ponad 725 osób na 1000. W grupie 35–39 lat wzrost wynosi około 7,5 proc., a w grupie 40–44 lata prawie 6 proc.

W statystykach wyróżniają się cztery grupy leków. Chodzi o leki sercowo-naczyniowe, preparaty na ADHD, antydepresanty i leki wspomagające redukcję masy ciała. Wśród osób po 20. i 30. roku życia stosowanie leków sercowo-naczyniowych wzrosło miejscami o blisko 60 proc. Dotyczy to m.in. beta-blokerów, leków obniżających ciśnienie, leków na cholesterol i preparatów przeciwzakrzepowych.

W grupie 30–34 lata odsetek osób przyjmujących leki na ADHD wzrósł ponad trzykrotnie w ciągu sześciu lat. Obecnie stosuje je ponad 4,2 proc. Norwegów z tej grupy wiekowej. Liczba osób w wieku 20–44 lata, które wykupują leki na depresję i lęk, wzrosła od 2019 r. o 36,2 proc. To ponad 145 tys. młodych dorosłych, czyli o 39 tys. więcej niż przed pandemią. Gwałtownie wzrosło też stosowanie semaglutydu, substancji czynnej leków Ozempic i Wegovy.

Wzrost liczby recept idzie w parze z większą liczbą wizyt lekarskich. W 2024 r. odnotowano o 1,2 mln więcej wizyt u lekarzy rodzinnych i na pogotowiu, niż oczekiwano. Według Stålego Onsgårda Sagabråtena z Norweskiego Stowarzyszenia Lekarzy wzrost liczby wizyt o 7,1 proc. może tłumaczyć część zmian w statystykach leków.

FHI wskazuje jednak, że przyczyn może być więcej: większa otwartość wokół zdrowia psychicznego, częstsze szukanie pomocy, lepszy dostęp do usług, zmiany kryteriów diagnostycznych i zmiany w ochronie zdrowia. Instytut nie wyklucza wpływu kolejnych zakażeń COVID-19, ale zaznacza, że same infekcje nie tłumaczą wzrostu.