Odkrycie stulecia: odnaleziono złoto sprzed 1500 lat

- To znalezisko stulecia w Norwegii. Odkrycie tak dużej ilości złota w tym samym czasie jest niezwykłe i niespotykane - mówi dyrektor Ole Madsen z Muzeum Archeologicznego na Uniwersytecie w Stavanger, cytowany we wrześniowym oświadczeniu prasowym.

W Rennesøy amator-poszukiwacz za pomocą wykrywacza metali odkrył dziewięć złotych wisiorków przypominających monety z rzadkimi symbolami koni, a także dziesięć złotych pereł i trzy złote pierścionki. Odkrycie waży nieco ponad 100 gramów.

Prof. nadzwyczajny Håkon Reiersen z Muzeum Archeologicznego sądzi, że pierścionki pochodzą z ok. 500 roku, czyli z okresu migracji w Norwegii. 

Odkryte wisiorki - brakteaty - choć przypominają wyglądem złote monety, nie służyły jako waluta, a były ozdobą. - Biżuteria została wykonana przez wykwalifikowanych jubilerów, nosili ją notable, najważniejsi przedstawiciele społeczeństwa. Bardzo rzadko zdarza się spotkać tak wiele brakteatów razem. W Norwegii od XIX wieku nie dokonano podobnego odkrycia, i jest to również bardzo niezwykłe odkrycie w kontekście skandynawskim - mówi Reiersen.

Profesor dodaje, że wiele dużych odkryć brakteatów, które znaleziono w Skandynawii, zostało ukrytych w ziemi w połowie V wieku, tuż pod koniec okresu wędrówek ludności. Był to prawdopodobnie czas kryzysu, złych lat, pogorszenia klimatu i zarazy. - Sądząc po miejscu znaleziska i doświadczeniach związanych z podobnymi znaleziskami, prawdopodobnie chodzi o ukryte kosztowności lub ofiary składane bogom w tak dramatycznym czasie – wyjaśnia Reiersen.

Do tej pory w Skandynawii odnaleziono 1000 złotych brakteatów, nowe znalezisko wyróżnia się jednak tym, że medaliony przedstawiają nieznany archeologom motyw konia. - Symbole na wisiorkach zazwyczaj przedstawiają boga Odyna uzdrawiającego chorego konia swojego syna Baldera. W okresie wędrówek ludności mit ten był postrzegany jako symbol odnowy i zmartwychwstania, a noszącemu biżuterię miał zapewniać ochronę i dobre zdrowie – mówi prof. Sigmund Oehrl z Muzeum Archeologicznego. 

Na brakteatach z Rennesøy przedstawiony jest tylko koń. Nieco podobny koń, przedstawiony razem z wężowymi potworami, znajduje się również na parze złotych medalionów znalezionych w Rogaland i południowej Norwegii. - Na tych złotych wisiorkach zwisa język konia, a jego przygarbiona postawa i skręcone nogi świadczą o tym, że jest ranny. Podobnie jak chrześcijański symbol krzyża, który rozpowszechnił się w Cesarstwie Rzymskim dokładnie w tym czasie, symbol konia reprezentował chorobę i cierpienie, ale jednocześnie nadzieję na uzdrowienie i nowe życie - dodaje Oehrl.

Erlend Bore (51 l.) z Sola, który znalazł skarb, mówi, że pocztkowo sądził, żę wykopał czekoladowe monety zawinięte w złoty papierek. 

Odkrycia dokonano na terenie prywatnym za zgodą właściciela gruntu. Ustawa o dziedzictwie kulturowym stanowi, że znalazcy dziedzictwa kulturowego mogą otrzymać znaleźne, które musi zostać podzielone w równych częściach pomiędzy właścicielem gruntu a znalazcą. Wynagrodzenie znalazcy ustala Krajowy Urząd ds. Dziedzictwa Kulturowego.

Universitetet i Stavanger (UiS)