Norweski rząd chce zmieniać budżet. Gdzie znalazł środki na nowelizację?

Rząd Jonasa Gahra Støre przedstawił zaktualizowany projekt budżetu państwa na 2026 rok. Łączne wydatki państwa mają wynieść 2 226 mld NOK. Budżet przyjęty pod koniec ubiegłego roku zakładał 2 210 mld NOK.

Wydatki rosną o 15,9 mld NOK. Dochody zwiększają się o 6,3 mld NOK. To oznacza pogorszenie salda budżetu o 9,6 mld NOK. Ekonomiści oceniają, że projekt nie powinien zwiększać presji na stopę procentową Norges Banku.

Największa zmiana dotyczy Norgespris i wsparcia rachunków za prąd. Wydatki na ten cel rosną o 9,99 mld NOK. To główny nowy koszt w budżecie. Rząd uwzględnia też wyższe wydatki w systemie ubezpieczeń społecznych.

Wydatki w systemie ubezpieczeń społecznych mają wzrosnąć o 4,4 mld NOK. Refundacja VAT zwiększa koszty o 2 mld NOK. Państwo chce przeznaczyć 780 mln NOK na zakup części nieruchomości Norske Skog w Halden. Teren ma zostać wykorzystany do obsługi odpadów atomowych z pobliskiego reaktora badawczego.

Rząd wskazuje na wyższe dywidendy ze spółek częściowo należących do państwa. Chodzi między innymi o DNB, Kongsberg Gruppen, Yara i Hydro. Wpływy mają wzrosnąć o 4,3 mld NOK. Dodatkowe 397 mln NOK mają dać dywidendy ze spółek nienotowanych, w tym Statkraft.

Bazowe wpływy z podatków i opłat podniesiono o 15,2 mld NOK. W kwocie uwzględniono już czasową obniżkę opłat paliwowych. Ma kosztować 5,5 mld NOK. Rząd zakłada też 5 mld NOK wyższych strukturalnych dochodów związanych z cenami energii elektrycznej.

Po stronie dochodów pojawiają się też refundacje kosztów uchodźców na 654 mln NOK oraz 301 mln NOK ze zwrotu wpływów z likwidowanych programów w Eksfin. Niższe mają być natomiast dochody ze sprzedaży kwot klimatycznych. Spadek wynosi 392 mln NOK. Po stronie wydatków rząd wskazuje między innymi na zatrzymanie projektu Stad skipstunnel, czyli tunelu żeglugowego dla statków. Ma to dać 150 mln NOK oszczędności.

Mocniejsza NOK zmniejsza wydatki na obronę o 1,27 mld NOK. Zmiany w Statens pensjonskasse (państwowa kasa emerytalna) mają obniżyć koszty o 374 mln NOK. Planowane wykorzystanie pieniędzy z funduszu naftowego ma spaść o około 5 mld NOK, do 579 mld NOK. Odpowiada to 2,7 proc. wartości Oljefondet. Ministerstwo Finansów wskazuje, że w dobrych czasach roczne użycie pieniędzy z funduszu powinno być wyraźnie poniżej 3 proc., aby państwo miało bufor na czas kryzysu.

Jens Stoltenberg mówił wcześniej na łamach E24, że przy kryzysie podobnym do naftowego z 1973 roku rynki akcji mogłyby potrzebować wielu lat na odbudowę. Rząd będzie jeszcze negocjował projekt budżetu z Partią Zielonych, Partią Czerwonych, Socjalistyczną Partią Lewicy i Partią Centrum.