Prąd tańszy dla ludzi, droższy dla budżetu. Norwegia liczy koszt programu Norgespris

Rząd Norwegii wprowadził Norgespris w październiku 2025 roku. Program miał zapewnić odbiorcom prywatnym przewidywalną cenę prądu. Stawka wynosi 0,40 NOK za kWh bez VAT. Z VAT to 0,50 NOK za kWh. Program obejmuje mieszkania oraz domki letniskowe.

Nowe dane pochodzą z Elhub. Dotyczą południowej Norwegii. Obejmują okres od stycznia do kwietnia 2026 roku. W tym czasie zużycie prądu w domkach letniskowych wzrosło o 25 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku.

W gospodarstwach domowych wzrost wyniósł 13 proc. To oznacza większe wydatki dla państwa. Norgespris dopłaca do zużycia, gdy cena energii przekracza 0,40 NOK za kWh. Część wsparcia trafia więc także do właścicieli domków letniskowych. Wzrost zużycia jest sprzeczny z celem rządu, który zakłada ograniczenie zużycia energii.

W zrewidowanym budżecie rząd zaproponował dodatkowe 10 mld NOK na finansowanie Norgespris. Wcześniej planował przeznaczyć na ten cel 10 mld NOK. Łączny koszt programu ma więc przekroczyć 20 mld NOK w tym roku. To dwa razy więcej niż zakładano przy jego uruchomieniu.

Minister finansów Jens Stoltenberg broni programu. Według niego to rozwiązanie znacząco obniża rachunki wielu odbiorców. Partia Zielonych i Liberalna Partia krytykują brak działań ograniczających zużycie energii. Partie domagają się wsparcia dla pomp ciepła i paneli słonecznych. Chcą też planu, który pomoże gospodarstwom domowym trwale obniżyć rachunki.

Analityk Tor Reier Lilleholt z Volue zaznacza, że danych z 2025 i 2026 roku nie można porównywać bez dodatkowego kontekstu. Rok 2025 był wyjątkowo łagodny. W 2026 roku było znacznie chłodniej. Styczeń był najzimniejszym styczniem od 16 lat. Do wzrostu cen energii przyczyniła się też wojna z Iranem, która podniosła ceny gazu i przełożyła się na ceny prądu w południowej Norwegii. Lilleholt wskazuje również na niski poziom wody w magazynach i napięcia na Bliskim Wschodzie. Jego zdaniem osoby korzystające z Norgespris zużywają o 5-6 proc. więcej prądu niż odbiorcy bez tej opcji. Program ma obowiązywać w obecnej formie do końca 2026 roku, a cena ma zostać zmieniona 1 stycznia 2027 roku.