To już 12. rocznica masakry na wyspie Utøya: „Musimy wspólnie dbać o historię”

Atak terrorystyczny został zaplanowany i przeprowadzony przez prawicowego ekstremistę Andersa Behringa Breivika. Twierdził, że broni Norwegii przed politycznie zorganizowanym i tajnym „projektem wielokulturowym”. W rzeczywistości brutalnie zaatakował obóz letni młodzieżówki Partii Pracy (AUF), zabijając niewinnych młodych ludzi. Najmłodsza ofiara miała 14 lat.

Właśnie mija 12 lat od największej zbrodni, jaka miała miejsce w Norwegii od czasu II wojny światowej. W Oslo osiem osób zginęło od ładunku wybuchowego znajdującego się w furgonetce, którą przebrany za policjanta Breivik zdetonował w dzielnicy rządowej w pobliżu biura ówczesnego premiera Jensa Stoltenberga. Ponadto w wyniku wybuchu dziewięć osób zostało poważnie rannych, a 200 miało lżejsze obrażenia. Bomba eksplodowała dokładnie o godzinie 15:25.

Dwie godziny później masakra rozpoczęła się na wyspie Utøya, gdzie socjaldemokratyczny związek młodzieży AUF organizował coroczny obóz letni. Tam 67 osób zostało zastrzelonych, a dwie kolejne zmarły w wyniku utonięcia i upadku. Większość ofiar miała od 14 do 20 lat. Kolejne 33 osoby zostały postrzelone, ale nie zmarły z powodu odniesionych obrażeń. Kiedy Breivik dotarł na Utøyę, na wyspie było około 560 osób.

Anders Behring Breivik został aresztowany i pozbawiony wolności do czasu skazania go w sierpniu 2012 roku na najsurowszą karę w Norwegii – 21 lat więzienia i izolacji.

Liderka AUF, Astrid Hoem, przeżyła atak terrorystyczny w 2011 roku. Teraz apeluje, aby wszystkie szkoły w Norwegii odwiedziły Utøyę, a przynajmniej Centrum 22 lipca w Olo.

Hoem zwraca uwagę, że z biegiem lat przybywa uczniów szkół średnich i ponadgimnazjalnych, którzy prawie nie mają własnych wspomnień z czasu, kiedy doszło do ataku terrorystycznego. Jej zdaniem powinno się uświadamiać młodych ludzi, co wydarzyło się na wyspie Utøya. Poza tym, że uczniowie poznają historię, szerzenie świadomości może pomóc w powstrzymaniu rozprzestrzeniania się teorii spiskowych o zamachu w 2011 roku. Wystarczy zobaczyć dziury po kulach w miejscu zbrodni.

– Dwanaście lat to jednocześnie dużo i mało. Im więcej czasu mija, tym bardziej jednak stajemy się świadomi, że jako społeczeństwo musimy wspólnie dbać o historię – mówi Hoem w wywiadzie dla NTB.

W dwunastą rocznicę ataku terrorystycznego na Utøyi Centrum 22 Lipca w Oslo udostępni wystawę związaną z pracą mediów w obliczu tragicznych wydarzeń. Poprzez udostępnienie ponad 200 pierwszych stron gazet ze 125 różnych norweskich redakcji centrum pamięci chce odpowiedzieć na ważne pytania, np. jak media powinny relacjonować tego typu ekstremalne sytuacje.

Nagłówków jest wiele: „Matka i syn w koszmarze terroru”, „W pułapce masakry na wyspie”, „Zastrzelił dzieci na obozie AUF”, „Dzień, który zmienił Norwegię”, „Tragedia narodowa” czy „Norwegia w żałobie”.

Wystawa w Centrum 22 lipca przygląda się relacjom medialnym między 23 a 26 lipca 2011 r. Pokazuje Norwegię i prasę, które chcą znaleźć odpowiedzi na pytanie, dlaczego w kraju fiordów wydarzyło się coś tak niewyobrażalnego. Pokazuje też to, co z perspektywy czasu może być postrzegane jako znęcanie się nad osobami, które doświadczyły terroru lub straciły kogoś bliskiego w czasie zamachu.

Nowa wystawa nosi nazwę "Media 22-26 lipca 2011" i potrwa do 14 kwietnia 2024 r. Została zrealizowana w porozumieniu z bliskimi ofiar ataku Breivika, AUF i Narodową Grupą Wsparcia.

Źródła: 22 Juli Senteret, hardanger-folkeblad.no, dagsavisen.no, mojanorwegia.pl