Rekord w norweskich ośrodkach kryzysowych. Tyle razy proszono o pomoc

W 2025 roku 6 646 osób skorzystało z dziennej pomocy w ośrodkach kryzysowych. Urząd ds. Dzieci, Młodzieży i Rodziny (Bufdir) podaje, że chodzi zarówno o wizyty na miejscu, jak i indywidualne rozmowy przez telefon lub wideo. Skala pomocy wzrosła. Według Tove Bruusgaard z Bufdir dzienna oferta staje się coraz ważniejszym wsparciem dla osób narażonych na przemoc.

W 2025 roku odnotowano 13 553 wizyty dzienne. Obejmowały one fizyczne spotkania w ośrodku, towarzyszenie w kontaktach z innymi służbami oraz pomoc w domu. To duża część całego dziennego wsparcia. Bufdir wskazuje, że taka forma pomocy daje osobom doświadczającym przemocy możliwość rozmowy i uzyskania porad bez konieczności zamieszkania w placówce.

Zarejestrowano też 9 204 rozmowy indywidualne. Były to uporządkowane rozmowy i doradztwo przez telefon lub wideo. Co trzecia rozmowa odbyła się telefonicznie z powodu dużej odległości do najbliższego ośrodka kryzysowego. To pokazuje znaczenie zdalnego kontaktu w miejscach, gdzie dojazd do placówki jest trudny.

W 2025 roku w ośrodkach mieszkało 2 278 dorosłych. Łącznie odnotowano 2 678 pobytów. Był to drugi najwyższy wynik w rejestrach, po rekordowym 2024 roku. W placówkach przebywało także 226 mężczyzn, którzy mieli 252 pobyty, czyli nieco więcej niż rok wcześniej.

W ośrodkach mieszkało również 1 531 dzieci. Łącznie miały one 1 850 pobytów. Dla wielu z nich pobyt oznaczał przerwę w przedszkolu lub szkole. Takie decyzje podejmowano zwykle ze względów bezpieczeństwa.

Wzrost liczby osób korzystających z pomocy zbiegł się z problemami lokalowymi. W 2025 roku 30 z 42 ofert mieszkaniowych dla kobiet było pełnych co najmniej raz w ciągu roku. W przypadku ofert dla mężczyzn dotyczyło to 21 z 39 placówek. Ośrodki wskazują, że presja na miejsca utrudnia bieżące przyjmowanie osób potrzebujących schronienia.

Część placówek zgłasza też niedostosowanie budynków do potrzeb użytkowników. W 2025 roku problem ten dotyczył 22 z 42 ośrodków z ofertą dla kobiet oraz 26 z 40 ośrodków z ofertą dla mężczyzn. To wyraźny wzrost wobec roku wcześniejszego. Placówki wskazują na stare budynki, zbyt małą liczbę pokoi oraz brak możliwości odpowiedniego odseparowania użytkowników.

Zmiany w ustawie o ośrodkach kryzysowych z 2025 roku doprecyzowały obowiązki gmin. Mają one zapewnić równoważną ofertę wszystkim użytkownikom. Dotyczy to także osób z dodatkowymi wyzwaniami, w tym związanymi z uzależnieniami lub zdrowiem psychicznym. Według Bufdir część obecnych lokali utrudnia realizację tego zadania.

Bruusgaard zwraca uwagę, że szczególne problemy zgłaszają także ośrodki z ofertą dla mężczyzn. Wskazują one na gorsze warunki niż w części przeznaczonej dla kobiet lub na zbyt dużą odległość od głównej placówki. Minister ds. dzieci i rodziny Lene Vågslid poinformowała, że w puli dotacji na 2026 rok przeznaczono 20,7 mln NOK na modernizację niedostosowanych budynków. Według niej kilka gmin ma wkrótce otrzymać wsparcie.

Pieniądze z programu dotacyjnego mają trafić na poprawę budynków, które nie spełniają obecnych potrzeb. Bufdir przypomina, że wszystkie gminy powinny znać tę możliwość finansowania. Dalsze decyzje o dotacjach mają pokazać, które placówki jako pierwsze rozpoczną modernizację.