Norweskie wybrzeże zagrożone? Sprawdzili, co przypływa do kraju fiordów

Żegluga jest główną przyczyną rozprzestrzeniania się obcych gatunków morskich na świecie. Część z nich może zagrozić różnorodności biologicznej norweskiego wybrzeża, jeśli znajdzie tam warunki do życia. Statki są więc badane pod wodą.

Zdalnie sterowane roboty myją kadłuby i zbierają odpady oraz wodę po myciu. Do tej pory mycie służyło głównie zmniejszeniu tarcia między kadłubem a morzem, co ogranicza zużycie paliwa. Teraz ma także drugie zastosowanie.

Materiał zebrany podczas mycia trafia do analizy. Naukowcy szukają w nim DNA obcych gatunków, które mogą być przyczepione do statków. Metoda nazywa się "metabarkodingiem DNA". Pozwala rozpoznać setki gatunków jednocześnie na podstawie śladów genetycznych.

Frode Fossøy z Norweskiego Instytutu Badań Przyrodniczych (NINA) porównuje środowiskowe DNA do pracy techników kryminalistycznych na miejscu zdarzenia. Badacze szukają mikroskopijnych śladów w naturze, aby ustalić, jakie gatunki tam występują. W tym przypadku ślady pochodzą z narośli na kadłubach. To one pokazują, co może przypływać do portów.

W pilotażowym badaniu wykryto 19 gatunków, które nie należą do norweskiej przyrody. Osiem z nich to tak zwane gatunki progowe, czyli obce gatunki mogące być w drodze do norweskiej natury. Jeśli się zadomowią, mogą zagrozić gatunkom już żyjącym w tym środowisku. Analizowano odpady z dziewięciu statków mytych w Tananger i Bergen.

W projekcie pracowali naukowcy z NINA oraz Instytutu Badań Morskich (HI). Współpracowali z norweską firmą Ecosubsea, która opracowała roboty do mycia kadłubów. Badane statki pływały głównie po Morzu Północnym lub wzdłuż norweskiego wybrzeża. Najwięcej obcych gatunków znaleziono na statku wycieczkowym, który przypłynął z daleka.

Badacze pobrali także środowiskowe DNA z wody portowej, aby sprawdzić, jakie gatunki były już na miejscu. Wszystkie gatunki progowe wykryto tylko w naroślach z kadłubów. Projekt sfinansował norweski Urząd ds. Środowiska (Miljødirektoratet), a naukowcy chcą rozszerzyć badania na większą liczbę statków w ruchu międzynarodowym.