NAV pobije rekord. Świadczenia jeszcze nigdy nie były tak duże

Projekt budżetu państwa na 2027 rok zakłada wyraźny wzrost wydatków związanych z NAV. Na świadczenia wypłacane przez system ubezpieczeń społecznych przewidziano o 49 mld NOK więcej niż rok wcześniej, co oznacza wzrost o 6,6 proc. To najwyższa kwota w historii. Dodatkowe 16,7 mld NOK ma zostać przeznaczone na administrację NAV.

W przeliczeniu całkowite wydatki mają wynosić około 1,54 mln NOK na minutę. Rok wcześniej odpowiadały one około 87 mln NOK na godzinę. Skala budżetu NAV jest większa niż produkt krajowy brutto ponad 100 państw świata, w tym Słowenii, Urugwaju i Demokratycznej Republiki Konga.

Największą pozycją pozostają emerytury. Wydatki na ten cel oszacowano na 378 mld NOK, czyli o ponad 26 mld NOK więcej niż wcześniej. Oznacza to wzrost o 7,4 proc. Jednym z powodów jest zmieniająca się struktura ludności, ponieważ do 2060 roku wzrost populacji Norwegii ma w dużej mierze dotyczyć osób mających ponad 75 lat.

Rosną również wydatki na świadczenia dla osób niezdolnych do pracy. Mają zwiększyć się o ponad 9 mld NOK i wynieść około 150 mld NOK, czyli o 6,6 proc. więcej. Świadczenie rehabilitacyjne AAP ma kosztować 59 mld NOK, co oznacza wzrost o 5,8 proc. Na zasiłki chorobowe przewidziano około 72 mld NOK, o 7,6 proc. więcej, a wydatki na zasiłki dla bezrobotnych mają wzrosnąć o około 738 mln NOK do blisko 18 mld NOK.

Część wzrostu wydatków wynika z ogólnego wzrostu wynagrodzeń oraz corocznej waloryzacji kwoty bazowej wykorzystywanej przy ustalaniu świadczeń. Znaczenie mają jednak także zmiany demograficzne i rosnąca liczba osób pobierających poszczególne świadczenia. Rząd wskazuje więc na potrzebę zwiększania zatrudnienia. Szczególnym obszarem działań ma być program skierowany do młodych ludzi.

Minister pracy Kjersti Stenseng wskazuje, że inicjatywa ma łączyć młodych, przedsiębiorstwa, partnerów rynku pracy, organizacje społeczne i administrację. Jej celem jest ułatwienie zdobywania doświadczenia i wejścia na rynek pracy. Rząd zapowiada również większe działania związane z absencją chorobową, którą uznaje za jedno z głównych wyzwań dla systemu świadczeń. NAV ma otrzymać dodatkowe możliwości ograniczenia zaległości w rozpatrywaniu spraw oraz prowadzenia działań dotyczących zasiłków chorobowych.

Stenseng podkreśla, że rząd chce obniżyć poziom absencji chorobowej i zwiększyć liczbę osób aktywnych zawodowo. Jednocześnie deklaruje utrzymanie świadczeń dla osób, które z powodów zdrowotnych nie mogą pracować. W projekcie budżetu działania dotyczące zatrudnienia i obsługi świadczeń mają więc być prowadzone równolegle z rosnącymi wydatkami wynikającymi ze zmian demograficznych.