Lokalne wybory po norwesku, czyli jak i gdzie oddać swój głos [WYBORY 2019]

Gdzie można zagłosować, jakie dokumenty są potrzebne oraz – co najważniejsze – jak oddać ważny głos. W artykule wyjaśniamy wszystkie istotne kwestie, dzięki którym Polacy do norweskich wyborów podejdą bez stresu i wątpliwości.

W lokalnych wyborach – w przeciwieństwie do wyborów parlamentarnych – mogą głosować nie tylko pełnoletni obywatele Norwegii. Prawo głosu mają w tym przypadku również obcokrajowcy, którzy spełniają określone warunki dotyczące długości zamieszkania nad fiordami. Ich pobyt zarejestrowany w rejestrze ludności (folkeregister) musi wynosić nieprzerwanie minimum 3 lata przed wyborami.

Poświadczeniem, że dana osoba jest uprawniona do głosowania będzie też otrzymanie karty wyborczej (valgkort), którą pocztą powinien dostać przed wyborami każdy, kto ma prawo głosu.

Aby móc przystąpić do głosowania, każdy musi mieć przy sobie dokument tożsamości ze zdjęciem. Dokument musi zawierać imię i nazwisko oraz datę urodzenia – może to być paszport, dowód osobisty, prawo jazdy lub karta bankowa ze zdjęciem.

Dodatkowo powinno się – choć nie jest to obowiązkowe – zabrać ze sobą swoją kartę wyborczą. Na niej znajdują się informacje o wyborcy oraz o samych wyborach – m.in. gdzie i kiedy można oddać swój głos oraz jakie procedury obowiązują. Jeśli wyborca nie otrzymał takiej karty, mimo że jest uprawniony do głosowania, powinien zgłosić taką sprawę gminie, w której jest zameldowany – najczęściej powodem niedoręczenia jest nieaktualny adres lub problem ze znalezieniem skrzynki pocztowej, dlatego przesyłki zazwyczaj po prostu wracają do adresata, w tym wypadku gminy.

Informacja o wyznaczonym miejscu głosowania dla każdego wyborcy znajdzie się na karcie wyborczej i to właśnie pod adres tam wskazany należy udać się z potrzebnymi dokumentami 9 września – choć niektóre gminy udostępniają też możliwość głosowania w niedzielę 8 września. Jako przypisany lokal wyborczy wybierany jest zawsze punkt w danym okręgu wyborczym, który zlokalizowany jest najbliżej miejsca zameldowania wyborcy.

W Norwegii istnieje również możliwość przedterminowego oddania głosu – jeśli ktoś zdecyduje się na taką opcję, która dostępna jest między 12 sierpnia a 6 września, wówczas nie obowiązuje go żaden konkretny lokal, a zagłosować może gdziekolwiek na terenie całego kraju. Lista punktów, w których można z wyprzedzeniem oddać głos, dostępna jest na oficjalnej rządowej stronie internetowej wraz z godzinami otwarcia.

Wchodząc do wyznaczonego lokalu wyborczego w dniu lokalnych wyborów, trzeba pobrać dwa specjalnie przygotowane arkusze do głosowania (stemmeseddel) – należy wybrać karty z nazwą tej partii, na którą chce się oddać swój głos. Różowy stemmeseddel służy do wyboru przedstawicieli rady gminy, a niebieski do samorządu okręgu – wybory do fylkesting nie odbywają się jedynie w Oslo. Liczba przedstawicieli, na których można zagłosować na obydwu arkuszach, będzie zależeć od wielkości gminy czy okręgu, jednak minimalnie na liście znajdzie się siedem osób.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości można liczyć na pomoc pracowników komisji wyborczej, którzy przez cały czas będą obecni w lokalu.

Wyborca ma możliwość oddania głosu na partię polityczną, zaznaczając krzyżyk obok nazwy ugrupowania lub bezpośrednio na danego kandydata z wybranej listy. W tej drugiej sytuacji należy po prostu postawić krzyżyk w polu znajdującym się przy jego nazwisku – liczba głosów bezpośrednich jest nieograniczona. W wyborach gminnych można również dokonać zmian na karcie do głosowania, dopisując w wyznaczonym polu imiona i nazwiska kandydatów z innych ugrupowań – wówczas jednak głos zostanie przeniesiony na tę partię i może to wpłynąć na rozkład mandatów.

Po zaznaczeniu odpowiednich pól, arkusze należy złożyć na pół w taki sposób, aby nazwa ugrupowania znajdowała się wewnątrz i podejść do członka komisji wyborczej, który ostempluje kartę wyborczą w specjalnym miejscu po zewnętrznej stronie – pieczątka jest niezbędna, aby głos został uznany jako ważny. Przy stanowisku komisji zostanie też zweryfikowana tożsamość wyborcy, dlatego niezbędny będzie dokument ze zdjęciem. Następnie wystarczy po prostu umieścić arkusz w urnie wyborczej.

Po zakończeniu głosowania komisja wyborcza na podstawie rozłożenia głosów ustali, ilu przedstawicieli danego ugrupowania zasiądzie w danej radzie. Dopiero wówczas pod uwagę będą brane głosy bezpośrednie – kandydaci z największą liczbą głosów będą mieli pierwszeństwo i to oni zasiądą w radzie gminy lub samorządzie okręgu.