Rekord sprzedaży alkoholu w Vinmonopolet: wynikom w 2020 pomogła pandemia

Na historyczne wyniki wpłynęły prawie całkowite zatrzymanie handlu transgranicznego i sprzedaży bezcłowej, a także znaczne ograniczenie obsługi w barach i restauracjach w całym kraju fiordów w związk z pandemią koronawiusa. W 2019 roku Vinmonopolet udało się sprzedać 82,6 mln litrów produktów alkoholowych, co wówczas w skali roku stanowiło wzrost jedynie o 0,7 proc.

Łatwo da się zauważyć geograficzne różnice w rozwoju sprzedaży, które ilustrują wpływ ograniczeń na podróże Norwegów do Szwecji i tym samym na handel transgraniczny. Największy wzrost odnotowano w gminach położonych najbliżej skandynawskich sąsiadów – podczas gdy okręg Viken odnotował wzrost o 61 proc. w 2020 roku, Møre og Romsdal już tylko o 24 proc. 

Prawdziwy boom na zakupy w Vinmonopolet był widoczny w gminach Kongsvinger, Halden i Fredrikstad, gdzie skok sprzedaży napojów alkoholowych w państwowej sieci przekroczył 100 proc. Takie liczby przedstawiciele tłumaczą jednak niską sprzedażą na mieszkańca w latach poprzednich.

Istnieją także dwa inne mechanizmy wyjaśniające wewnętrzne różnice w wynikach sprzedaży między poszczególnymi sklepami monopolowymi w Norwegii. Zdaniem Vinmonopolet to efekt przenoszenia pracy do domowych biur w związku ze środkami kontroli emisji koronawirusa, jak również faktu, że mieszkańcy kraju fiordów na poczet wycieczek zagranicznych wyjątkowo dużo czasu w 2020 roku spędzili w swoich domkach letniskowych, czyli hyttach.

Kiedy wyjazd do innego państwa wiązał się z kwarantanną, wielu urlopowiczów wybrało wakacje we własnym lub wynajętym domku nad fiordem, jeziorem czy w górach. Wzrost sprzedaży alkoholu w Vinmonopolet był widoczny w gminach słynących z obecności wielu hytt, jak Drangedal, Valdres czy Gudbrandsdalen.

Jak pisze Vinmonopolet w raporcie podsumowującym rok 2020, efekt home office również spowodował przesunięcie wolumenu sprzedaży, głównie z centrów miast do granicznych dzielnic i gmin podmiejskich. Przykładowo odnotowano wyraźny wzrost w dzielnicach wokół Oslo i gminach podmiejskich, takich jak Nordre Follo, Nesodden i Lillestrøm, podczas gdy w punktach w centrum norweskiej stolicy: Oslo S, Oslo City i Steen og Strøm, wyniki jako  jedynych w kraju spadły w porównaniu z 2019 rokiem.

Ogólnie poza tym, że sprzedaż towarów wzrosła, w ubiegłym roku Vinmonopolet odwiedziło więcej osób. Liczba klientów wzrosła do 42,9 miliona, w porównaniu z 35,4 miliona w 2019 roku. To skok o 21 proc., a miesiącem z największą frekwencją okazał się grudzień – wówczas alkoholowych zakupów w państwowej sieci dokonało łącznie 5 milionów osób.

Przedstawiciele sklepów chwalą jednak klientów, że stosowali się do środków ostrożności i nie tworzyli presji ani niepotrzebnych tłumów w okresie świątecznym. Chociaż podczas najbardziej pracowitej godziny roku 2020, czyli w wigilię rano, pracownicy Vinmonopolet zdołali obsłużyć w sumie 43,5 tys. klientów, nie pobito rekordu sprzed dwóch lat, gdy świątecznej gorączce w ciągu godziny uległo 79 200. 

Vinmonopolet uspokaja jednocześnie, że konsumpcja alkoholu w Norwegi mimo rekordowej sprzedaży w skali roku nie wzrosła. Według badań Norsk koronamonitor opublikowanych w październiku przez Centralne Biuro Statystyczne (SSB) i Norweski Instytut Zdrowia Publicznego (FHI) dwóch na dziesięciu Norwegów spośród 600 tys. respondentów wręcz zmniejszyło spożycie alkoholu po wybuchu epidemii, siedmiu na dziesięciu nie zmieniło nawyków, a jeden na dziesięciu ankietowanych przyznał się zwiększonego spożycia alkoholu w 2020.