Zapaść systemu? Umarzają sprawy, bo brakuje personelu

Statystyki pochodzą z danych Prokuratora Generalnego (Riksadvokaten). W 2017 roku policja umorzyła z powodu braku zdolności operacyjnych 2496 spraw z tej kategorii, a osiem lat później liczba była wyższa o około 6000. W statystykach są zarówno mniej poważne czyny, jak i bardzo poważne przestępstwa.

W Skien przedstawiciele sześciu spółdzielni mieszkaniowych przyszli na spotkanie z policją. Chcieli wyjaśnień. Rolf Haugen, przewodniczący zarządu jednej ze spółdzielni, mówi, że mieszkańcy mają poczucie traktowania spraw jako codziennej przestępczości. Według niego policja analizowała każdy przypadek oddzielnie i wskazywała na brak zasobów.

Spółdzielnie przekazywały policji nagrania i zdjęcia z monitoringu. Mimo tego część spraw została umorzona. Zgłoszenia dotyczyły między innymi włamań i zniszczeń. Haugen podkreśla, że problem nie sprowadza się do wartości skradzionych przedmiotów.

Riksadvokaten wskazuje też na wzrost liczby spraw z zarejestrowanym podejrzanym. W 2017 roku z powodu braku kapasitetu umorzono 856 takich spraw. W 2025 roku było ich 3959. To oznacza, że coraz częściej zamykane są również postępowania, w których policja ma wskazaną jedną lub więcej podejrzanych osób.

Statystyki opierają się na kodach umorzeń w systemach policyjnych. Sprawa trafia do tej kategorii tylko wtedy, gdy zostanie oznaczona odpowiednim kodem. Riksadvokaten wielokrotnie zwracał uwagę na znaczenie prawidłowego kodowania. Kategoria przestępstw przeciwko mieniu obejmuje szeroki zakres czynów.

Szef posterunku policji w Grenland, Dag Størksen, przyznaje, że takie decyzje mogą być trudne do zrozumienia. Wyjaśnia, że policja nie ma zasobów, by prowadzić dochodzenie we wszystkich zgłaszanych sprawach karnych. W samym Południowo-Wschodnim Okręgu Policyjnym wpływa około 40 tys. zgłoszeń rocznie. Każde umorzenie ma być poprzedzone indywidualną oceną.

Størksen mówi, że policja musi pracować wystarczająco dokładnie przy sprawach priorytetowych. Dlatego część mniej poważnych postępowań jest odkładana. Riksadvokaten wskazuje, że duże i złożone sprawy wiążą najbardziej doświadczonych śledczych oraz prawników prokuratury na dłuższy czas. To ogranicza dostępne siły w innych obszarach.

Z dokumentów Riksadvokaten wynika, że w niektórych okręgach rotacja prawników prokuratury sięga do 70 proc. Organizacja Politijuristene przeprowadziła badanie wśród policyjnych prawników. Wynika z niego, że 25 proc. prokuratorów policyjnych rozważa odejście z powodu wysokiego obciążenia pracą. Prawie trzy czwarte ankietowanych deklaruje, że czuje się niewystarczająco skutecznie w pracy.

Ministerstwo Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego (Justis- og beredskapsdepartementet) informuje, że kierownictwo polityczne jest zaniepokojone rozwojem sytuacji. Sekretarz stanu Joakim Øren z Partii Pracy mówi, że celem jest ograniczenie liczby spraw umarzanych z powodu braku zasobów. Podkreśla też, że osoby dopuszczające się przestępstw powinny odpowiadać przed sądem. Według niego rząd wzmocnił policję i prokuraturę kwotą 145 mln NOK do końca roku.

W Skien mieszkańcy nadal czekają na efekty. Haugen informuje, że wobec jednej osoby wprowadzono zakaz odwiedzin w jednej ze spółdzielni. Poza tym spółdzielnie nie mają wiedzy o dalszych działaniach śledczych. Dla mieszkańców kluczowe pozostaje poczucie bezpieczeństwa w garażach, piwnicach i częściach wspólnych budynków.