Wiadomo, za co Norwegowie są gotowi oddać życie. Kraj fiordów 80 lat po II wojnie światowej

Badanie przeprowadzone przez Norstat pokazało, że zarówno wolność słowa, jak i demokracja uzyskały najwyższe noty – średnio 4,8 punktu w pięciopunktowej skali. Tuż za nimi uplasowały się: silne państwo prawa (4,7), norweska przyroda i wysoki poziom zaufania społecznego (po 4,6), a także równość płci i rozbudowany system opieki społecznej (po 4,4).

Wśród wartości politycznych i społecznych, za które Norwegowie również są gotowi się mobilizować, znalazły się m.in. rolnictwo, niewielkie różnice majątkowe oraz spójność terytorialna – pragnienie, by ludzie mieszkali na całym obszarze kraju, a nie tylko w miastach.

Wyniki badania były tematem dyskusji w programie Debatten. Gościem specjalnym był 92-letni Odd Grann, który miał 12 lat w dniu wyzwolenia – 8 maja 1945 roku. Wspominał on tamten dzień jako pełen euforii i poczucia jedności narodowej.

– Tego dnia wszyscy byliśmy razem, jako jeden naród. Ta radość nigdy mnie nie opuściła – mówił Grann.

Podkreślił również, że podstawowa wolność, którą cieszą się obywatele Norwegii, jest wyjątkowa na tle wielu krajów świata. Dla niego to właśnie wolność – możliwość wyboru i życia według własnych wartości – jest największym skarbem narodowym.

Grann przestrzegł jednak, że mimo pokoju należy być gotowym na nieoczekiwane wydarzenia. Cytując Arnulfa Øverlanda i jego znane przedwojenne ostrzeżenie „Du må ikke sove” („Nie wolno ci spać”), wezwał do czujności i wspólnotowej siły wobec zagrożeń.

Zaskoczeniem w badaniu okazała się niska pozycja monarchii – średnia 3,3 punktu, znacznie niższa niż w przypadku wartości społecznych i gospodarczych. Zdaniem eksperta Thorgeira Kolshusa z Uniwersytetu w Oslo, to zdrowy znak: – Król nie musi być w centrum. Jest symbolem jedności narodowej, ale to wspólnota obywateli tworzy prawdziwą siłę kraju – skomentował.