Norwegowie coraz bardziej sceptyczni wobec Rosji. Obawiają się nawet dywersji

Badanie, w ramach projektu Re:Barents, było prowadzone przez Marthe H. Myhre i Aadne Aaslanda, którzy monitorują stosunki Norwegów z Rosjanami od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Wyniki z ostatnich dwóch lat pokazują, że ogólne nastawienie Norwegów pozostaje stabilne, lecz pewne aspekty relacji uległy istotnym zmianom.

Jeszcze dwa lata temu 67 proc. Norwegów uważało, że nie ma powodu, aby podejrzewać Rosjan przebywających w Norwegii o złe intencje. Obecnie odsetek ten spadł do 58 proc. Aż 82 proc. ankietowanych wyraża obawy przed rosyjską działalnością dywersyjną na terenie Norwegii.

Rosnąca liczba Norwegów obarcza także Rosjan zbiorową odpowiedzialnością za wydarzenia w Ukrainie. W 2022 roku takie przekonanie wyrażało 39 proc. respondentów, a obecnie 48 proc. Wzrasta również liczba osób, które opowiadają się za rozwiązaniem umów o przyjaźni pomiędzy norweskimi i rosyjskimi gminami. Zdecydowana większość badanych (84 proc.) jest zdania, że Norwegia powinna kontynuować wsparcie militarne dla Ukrainy. Jedynie 13 proc. uważa, że powinno się to zakończyć.

W badaniach zauważono również zwiększoną niepewność wśród Norwegów, co przejawia się w częstszych odpowiedziach „nie wiem” na bardziej kontrowersyjne pytania. Odsetek osób, które kategorycznie nie zgadzają się z tym, aby Ukraina ustąpiła terytorialnie wobec Rosji, spadł z 72 proc. dwa lata temu do 60 proc. obecnie. Jedna trzecia respondentów odpowiedziała „nie wiem” na pytanie, czy Krym powinien być uważany za legalnie rosyjski. Zdaniem Myhre, może to być spowodowane brakiem świeżej pamięci o wydarzeniach sprzed dziesięciu lat, kiedy Krym został anektowany przez Rosję.

Badacze zwrócili szczególną uwagę na różnice regionalne, a wschodni Finnmark wykazuje szczególne zjawisko. W 2022 roku mieszkańcy regionu byli bardziej skłonni do utrzymywania kontaktów z Rosją, a obecnie sytuacja się odwróciła. Mieszkańcy wschodniego Finnmarku są bardziej przeciwni współpracy z rosyjskimi gminami niż mieszkający na południu kraju fiordów. Aadne Aasland tłumaczy to rozczarowaniem i poczuciem zdrady, które odczuwają Norwegowie w rejonach granicznych.

Mimo wzrostu sceptycyzmu w Finnmarku, istnieją obszary, w których mieszkańcy regionu są bardziej liberalni. Część z nich uważa, że Norwegia nie powinna zakazywać wpływania rosyjskich statków do portów, a także popiera zniesienie sankcji nałożonych na Rosję. Aasland sugeruje, że jest to spowodowane bezpośrednim wpływem tych ograniczeń na codzienne życie mieszkańców granicznych terenów.

Z badań wynika, iż rosyjska propaganda w kwestii wojny na Ukrainie ma nikłe oddziaływanie w Norwegii. 92 proc. Norwegów nie zgadza się ze stwierdzeniem, że Rosja miała uzasadnione powody do podjęcia działań militarnych w Ukrainie.

Źródła: Forskning, NIBR, OsloMet