Papierosy tracą na znaczeniu. Dane pokazują wyraźną zmianę wśród młodych

Zmiana nawyków jest widoczna w danych z ostatnich 10 lat. Norweski Urząd Statystyczny (SSB) podaje, że w 2017 roku 22 proc. mieszkańców codziennie paliło papierosy lub używało snusu, a liczba użytkowników obu produktów była wówczas zbliżona. Dziś proporcje są inne. W 2026 roku łącznie 21 proc. badanych codziennie używa papierosów lub snusu, przy czym użytkowników snusu jest ponad dwa razy więcej niż codziennych palaczy.

Roczniki urodzone od połowy lat 90. wyraźnie różnią się od wcześniejszych generacji. SSB wskazuje, że w starszych kohortach znaczna część młodych dorosłych paliła codziennie, podczas gdy wśród osób urodzonych później odsetek ten od początku pozostawał bardzo niski. Szczególnie widać to około 18. roku życia. Wśród osób urodzonych w latach 1990–1994 codziennie paliło wtedy 8 proc., w roczniku 1995–1999 było to 2 proc., a wśród urodzonych po 2000 roku tylko 1 proc.

Zmiany dotyczą także osób, które wcześniej paliły częściej. W kohorcie 1990–1994 odsetek codziennych palaczy spadał wraz z wiekiem, mimo że na początku był wyraźnie wyższy niż w młodszych rocznikach. Około 27. roku życia codziennie paliło już 3 proc. tej grupy. Taki sam wynik odnotowano wśród osób urodzonych w latach 1995–1999, gdy osiągnęły podobny wiek.

W przypadku snusu różnice między generacjami są mniejsze. Wśród osób urodzonych w latach 1990–1994 codzienne palenie między 16. a 34. rokiem życia spadło o 6 pkt proc., natomiast codzienne używanie snusu wzrosło w tym czasie o 12 pkt proc. Około 18. roku życia snusu codziennie używało 17 proc. tej grupy. W kolejnych latach życia odsetek ten nadal wzrastał.

Dane nie wskazują jednak, że spadek liczby palaczy został wyłącznie zastąpiony przez snus. SSB zwraca uwagę, że po snus sięgają również osoby, które wcześniej nie paliły papierosów. Między 2025 a 2026 rokiem w dwóch najstarszych analizowanych kohortach odnotowano stosunkowo duży spadek codziennego używania snusu. Na razie nie wiadomo, czy jest to efekt zmian w badanej próbie, czy początek nowego trendu spadkowego.

Największy udział codziennych palaczy występuje obecnie w starszych grupach wiekowych. Wśród osób w wieku 65–79 lat 40 proc. deklaruje, że wcześniej paliło codziennie, a kolejne 12 proc. paliło okazjonalnie. Jednocześnie około dwóch trzecich byłych palaczy nigdy wcześniej nie używało snusu, co oznacza, że zakończyli palenie bez zastępowania papierosów tym produktem.